Nadchodzące dni zapoczątkują wyraźne ochłodzenie, które obejmie liczne obszary kraju i kontynentu, stopniowo wypierając dodatnie temperatury. Silny ośrodek wysokiego ciśnienia ustabilizuje pogodę, redukując występowanie opadów do minimum. Modele numeryczne nie przewidują śnieżyc w naszym regionie do okolic 24-27 stycznia. Dlatego przez dłuższy czas nasz kraj pozostanie poza ich zasięgiem. Wschodnia Polska pozostanie pod wpływem stabilnej zimy termicznej przez dłuższy czas.
Prognozowana wstępnie średnia temperatura powietrza w okresie od 16.01.2026 r. do 23.01.2026 r. według modelu CFSv2 dla Europy i obszarów przyległych
Wielka zmiana pogody
Na mapach anomalii MSLP (ciśnienia przy poziomie morza) wyraźnie zaznacza się rozległy obszar dodatnich odchyleń, obejmujący Skandynawię, północną Rosję oraz znaczną część Arktyki. Taki układ baryczny oznacza dominację bardzo silnego wyżu, który skutecznie blokuje typową cyrkulację zachodnią i zatrzymuje swobodny napływ łagodnych, atlantyckich mas powietrza do Europy. Niże baryczne są w tej sytuacji spychane daleko na południe, co potwierdzają ujemne anomalie ciśnienia widoczne nad Europą Zachodnią, basenem Morza Śródziemnego oraz częściowo nad Europą Środkową, podczas gdy wschodnia część kontynentu pozostaje pod wpływem stabilnej blokady antycyklonalnej.
Układ ten sprzyja również tzw. ruchowi wstecznemu ośrodków barycznych, czyli przemieszczaniu się ich ze wschodu na zachód, co jest zjawiskiem przeciwnym do klimatycznej normy. W przypadku połączenia się tego wyżu z ośrodkiem grenlandzkim dojdzie do pełnej blokady cyrkulacji strefowej, a taki scenariusz bardzo często prowadzi do długotrwałych, stabilnych i wyjątkowo mroźnych okresów zimowych. Obserwujemy więc klasyczną blokadę skandynawską, która otwiera drogę dla napływu bardzo chłodnych mas powietrza ze wschodu i północnego wschodu, tworząc trwały wał wysokiego ciśnienia. Jeśli struktura ta utrzyma się przez dłuższy czas, może to oznaczać jeden z najsilniejszych ataków zimy od wielu lat. Dlatego, że blokady skandynawskie należą do najbardziej trwałych i odpornych na przebudowę układów barycznych w naszej części świata.
Prognozowana wstępnie średnia anomalia w okresie od 23.01.2026 r. do 30.01.2026 r. według modelu CFSv2 dla Europy i obszarów przyległych
Bestia ze Wschodu w prognozach
Jeszcze bardziej niepokojące sygnały płyną z analizy najnowszych prognoz modelu GEFS na drugą połowę stycznia 2026 roku, które wskazują na realizację skrajnie zimowego scenariusza w skali całej półkuli północnej. Na poziomie 10 hPa obserwowany jest podręcznikowy przykład tzw. Vortex Split, czyli rozpadu wiru polarnego, wywołanego przez potężną anomalię ciepła w stratosferze nad Arktyką i Syberią, lokalnie przekraczającą normę nawet o 30–50 stopni Celsjusza. Towarzyszy temu całkowite załamanie wiatru strefowego – stratosferyczny prąd strumieniowy zostaje wygięty i rozerwany, co prowadzi do długotrwałego zatrzymania cyrkulacji zachodniej i odcięcia dopływu łagodniejszych mas powietrza do Europy.
Ocieplenie w stratosferze namiesza w pogodzie
Rozpad wiru polarnego nie pozostanie zjawiskiem ograniczonym wyłącznie do wysokich warstw atmosfery, lecz w kolejnych dniach i tygodniach zacznie przenosić się do troposfery, sprzyjając powstaniu bardzo trwałej blokady wyżowej nad Skandynawią i północną Rosją. Jednocześnie nad południem Europy, zwłaszcza w rejonie Morza Śródziemnego, dominować będą aktywne niże baryczne, co stworzy klasyczny dipol baryczny i swego rodzaju „autostradę dla mrozu”. W takim układzie wschodnia i środkowa Europa znajdą się w osi bezpośredniego spływu arktycznych oraz kontynentalnych mas powietrza znad Rosji i Skandynawii. Dodatkowe połączenie wyżu skandynawskiego z syberyjskim sugeruje budowę rozległego i bardzo trwałego wału wysokiego ciśnienia. To znacząco zwiększa ryzyko, że nie będzie to krótkotrwały epizod zimowy, lecz długofalowy i wyjątkowo silny okres mroźnej zimy, z wirami polarnymi rozdzielonymi na dwa centra – jedno nad Ameryką Północną, a drugie nad północno-wschodnią Eurazją.
- Widoczna jest potężna dodatnia anomalia temperatury (ciemnoczerwony kolor) nad Syberią i Arktyką.
- To zjawisko SSW (Sudden Stratospheric Warming), które rozbija wir polarny. Gdy wir polarny słabnie, mroźne arktyczne i kontynentalne powietrze, które zazwyczaj jest „uwięzione” na północy, rozlewa się na niższe szerokości geograficzne, m.in. nad Europę.
Prognozowane ocieplenie stratosferyczne na 21 stycznia 2026 r. według modelu GEFS dla półkuli północnej
Prognozowana średnia anomalia ciśnienia i temperatury na wysokości 10 hPa w stratosferze na półkuli północnej według ECMWF na 22 stycznia 2026 r., 12 UTC
Prognozowana wstępnie średnia anomalia ciśnienia na poziomie morza w okresie od 19.01.2026 r. do 26.01.2026 r. Według modelu ECMWF dla Europy i obszarów przyległych
Ujemna anomalia temperatury w kolejnych tygodniach
Minione dni, po epizodzie śnieżyc i późniejszej adwekcji cieplejszego powietrza, doprowadziły do istotnego ograniczenia obszarów ze śniegiem w wielu regionach kontynentu europejskiego. Prognozy modelowe wskazują na wyraźne uspokojenie pogody. W wyniku rozwoju silnego antycyklonu nad wschodem Europy, który zacznie oddziaływać również na centralne i okresowo południowo-wschodnie rejony kontynentu. Jednak, blokując na dłużej cyrkulacje strefową. Na obecnych mapach synoptycznych od niemieckiej służby DWD widoczny jest już wyż oznaczony imieniem Christian.
Prognozowana średnia anomalia temperatury powietrza w okresie od 19.01.2026 r. do 26.01.2026 r. według modelu ECMWF dla Europy i obszarów przyległych
Duża zmiana pogody i bestia ze wschodu
Wyż baryczny zbudowany będzie z mas powietrza arktycznego oraz kontynentalnego, które przy częstych rozpogodzeniach i przyziemnej inwersji temperatury zalegną na dłuższy czas nad wschodnią, północną i centralną Europą. Dlatego, blokując napływ łagodnych mas powietrza za sprawą wstrzymania cyrkulacji atlantyckiej. Dominacja antycyklonu przyniesie trwałe ujemne temperatury przez całą dobę. Szczególnie silne w godzinach nocnych, jednocześnie blokując napływ aktywnych stref frontów z opadami. Modele numeryczne z wiodących ośrodków meteorologicznych sugerują, iż brak istotnych opadów sprawi, że rozmieszczenie śniegu na kontynencie nie będzie podlegać większym zmianom w kolejnych tygodniach stycznia. W omawianym okresie śnieg pozostanie głównie na północy i wschodzie kontynentu europejskiego oraz w rejonach górskich. Jednak, zajmując około trzech piątych jego powierzchni.
Prognozowana średnia anomalia ciśnienia na okres od 26.01.2026 r. do 2.02.2026 r. według modelu ECMWF dla Europy i obszarów przyległych
Obliczenia prognostyczne modeli europejskich wskazują na wyraźne usytuowanie granicy zimy i jesieni w pobliżu centrum Polski. Jednak pomiędzy regionami o trwałej pokrywie śnieżnej a obszarami bardziej podatnymi na odwilż. Zachód naszego kraju najdłużej pozostanie w zasięgu łagodnych polarnomorskich mas powietrza.
Zima kontynentalna w prognozach i bestia ze wschodu
Prognozy wskazują, że w trzeciej dekadzie miesiąca mróz stanie się powszechny, co zahamuje dalsze zmiany w rozmieszczeniu pokrywy śnieżnej. Już w pierwszych dniach ostatniej dekady stycznia mróz całodobowy powinien objąć cały obszar Polski. Zima ze śniegiem pozostanie głównie w północno-wschodniej, wschodniej połowie Polski, gdzie warunki będą najbardziej sprzyjające aktywnościom zimowym. Temperatury będą wyższe na zachodzie. W obecnej sytuacji synoptycznej, z pominięciem zachodnich i niektórych północnych regionów. Jednak pokrywa śnieżna w kraju osiąga przeważnie 5 cm do 38 centymetrów. W obszarach górskich śnieg zalega najobficiej, osiągając od około 20 centymetrów do 125 cm w Dolinie Pięciu Stawów. Modele prognostyczne pokazują, że przed końcem miesiąca rozmieszczenie pokrywy śnieżnej w Polsce ulegnie stabilizacji. Jednak, koncentrując się przede wszystkim na wschodzie i południu naszego kraju. Czeka nas okres ujemnej anomalii opadów w naszej części Europy.
Prognozowana wstępnie niska temperatura powietrza pod koniec stycznia 2026 r. według modelu globalnego GFS dla Europy i obszarów przyległych
Przed nami najzimniejszy okres zimy i mało opadów
Rozległy i silny kontynentalny układ wysokiego ciśnienia zapewni długotrwały mróz, ale jednocześnie zablokuje wędrówkę frontów z opadami nad kraj. Dominować będą chwile ze zmniejszonym zachmurzeniem, a lokalnie możliwe będą nawet dłuższe rozpogodzenia. Według najnowszych prognoz śnieg może wrócić do Polski dopiero w ostatnich dniach stycznia, przy czym dokładna data pozostaje niepewna. Najprawdopodobniej stanie się to w okolicach 25-28 stycznia 2026 r. Najbliższe dni upłyną pod znakiem spokojnej, ustabilizowanej zimowej pogody sprzyjającej zachowaniu istniejącej pokrywy śnieżnej. Przełom stycznia i lutego może być jednak mroźny w naszym regionie.
Jeśli zapowiadany antycyklon rzeczywiście umożliwi napływ zimnego suchego powietrza kontynentalnego i arktycznego. Wówczas przy tej porze roku istnieje wysokie ryzyko wystąpienia wyjątkowo dotkliwego mrozu. Skala możliwego ochłodzenia jest widoczna na mapach odchyleń temperatury. Zatem znaczna część Europy Środkowej i Wschodniej znajduje się z wartościami wyraźnie poniżej normy klimatycznej. Jednak, sięgając o nawet 10-20 stopni co nie zdarza się często w obliczu postępujących zmian klimatycznych. Jeśli prognozy się potwierdzą, czeka nas epizod mrozu o wyjątkowej intensywności. Ekstremalny mróz sprzyjałby zakłóceniom w dostawach ciepła, a także utrudniał codzienne użytkowanie samochodów. Nadzieję daje fakt, że średnio i długoterminowe prognozy mogą ulec korekcie w kierunku łagodniejszego wariantu dla Polski. Kolejne dane modelowe pozwolą doprecyzować scenariusz, o czym będziemy informować w następnych prognozach.
Źródło: Fanipogody.pl, tropicaltidbits.com, ecmwf.int