Już tylko nieco ponad tydzień dzieli nas od końca meteorologicznego lata i zarazem od początku meteorologicznej jesieni, która oficjalnie rozpocznie się 1 września 2025 roku. To naturalny moment, by przyjrzeć się najnowszym prognozom i sprawdzić, czy wrzesień przyniesie gwałtowny zwrot ku chłodowi, pierwsze przymrozki i jesienną aurę, czy też natura pozwoli nam jeszcze przez chwilę cieszyć się przedłużonym latem i ostatnimi upałami. Modele pogodowe wskazują wyraźne zmiany, szczególnie w zakresie temperatur oraz rozkładu opadów – a to zapowiada, że nadchodzący miesiąc może zaskoczyć niejednym kontrastem temperaturowym oraz opadowym.
Prognozowana wstępnie anomalia temperatury powietrza na wrzesień 2025 r. dla Europy i obszarów przyległych według modelu klimatycznego CFSv2
Zobacz: Kiedy nadciągnie afrykański żar pod koniec sierpnia?
Pojawiły się najnowsze predykcje modeli długoterminowych przygotowanych przez ośrodki amerykańskie i europejskie. Porównanie ich wyników pozwala na określenie dominujących tendencji pogodowych, przy czym zbieżność wskazań zwiększa wiarygodność przewidywań. Najświeższe dane modelu CFSv2 pokazują, że pierwszy miesiąc meteorologicznej jesieni, czyli wrzesień 2025 r. w Polsce nie zapisze się jako wyjątkowo ciepły. Dlatego średnie wartości termiczne prognozowane są na poziomie o około 0,5–2°C powyżej normy klimatycznej.
Prognozowana prawdopodobieństwo wartości wyższej od normy wieloletniej na wrzesień 2025 r. według predykcji modelu ECMWF
Burze będą rzadkie względem miesięcy letnich, ale mogą się zdarzyć
W takie sytuacji takie odchylenie od normy wieloletniej oznacza, że maksymalne temperatury będą zawierać się w przedziale 9–28°C, ale będzie to zależeć od cyrkulacji atmosferycznej, zachmurzenia i regionu oraz lokalnych ukształtowań terenowych i typu masy powietrza docierającej nad dany obszar. Dlatego przy krótkim napływie powietrza zwrotnikowego, w sprzyjających warunkach jeszcze szansa na epizod z wartościami powyżej 30-31°C, będzie to zjawisko coraz rzadsze i możliwe raczej do drugiej dekady przyszłego miesiąca. Należy mieć na uwadze, że jeśli we wrześniu nie pojawi się głęboki niż nad zachodnią Europą, a jednocześnie nie utworzy się stabilny antycyklon w rejonie środkowo-wschodniej części kontynentu, dni określane jako upalne w tym sezonie najprawdopodobniej już się nie pojawią lub obejmą jedynie niewielki obszar Polski. To powinniśmy mieć na uwadze.
Zobacz też: Pierwszy śnieg w sierpniu na południu Polski
Prognozowana wstępnie anomalia ciśnienia na wrzesień 2025 r. dla Europy i obszarów przyległych według modelu CFSv2
Duże szanse na miesiąc cieplejszy od normy
Z predykcji modelu europejskiego ECMWF pierwsze dni meteorologicznej jesieni przyniosą warunki sprzyjające utrzymaniu umiarkowanie wysokich temperatur, chwilami nawet takich, które jeszcze mogą kojarzyć się z letnią pogodą. Głównie pierwsza połowa miesiąca powinna być stosunkowo ciepła, co w konsekwencji spowoduje, że cały wrzesień powinien zakończyć się termicznie jako miesiąc lekko powyżej normy wieloletniej. Prawdopodobieństwo na taki trend oceniane jest na poziomie 60–70 procent, analizując prognozy europejskie i amerykańskie.
Zatem przy takim scenariuszu nie przez cały wrzesień będziemy cieszyć się komfortową pogodą. Dodatkowo w drugiej części miesiąca coraz częściej zaznaczać się będzie adwekcja coraz chłodniejszych mas powietrza napływających z północy. Dlatego w niektórych województwach może skutkować to koniecznością uruchomienia ogrzewania, zwłaszcza w drugiej części nocy i o porankach. W czasie takich spływów chłodu istnieje również ryzyko wystąpienia pierwszych symbolicznych przymrozków – początkowo przy gruncie, ale przy sprzyjających rozpogodzeniach także lokalnie na wysokości standardowych pomiarów.
Prognozowana wstępnie anomalia opadów na wrzesień 2025 r. według modelu CFSv2 dla Europy i obszarów przyległych
Więcej dni z opadami niż w sierpniu
Warto także prześledzić wstępne prognozy sytuacji barycznej. Wynika z nich, że we wrześniu Polska znajdzie się pomiędzy obszarem oddziaływania ośrodków niskiego ciśnienia znad północnej części Europy a okresowym wpływem antycyklonów migrujących w rejon środkowej części kontynentu. Dlatego w takiej sytuacji rozkład ośrodków ciśnienia sprzyjać będzie zmiennej pogodzie – od epizodów z przelotnymi opadami i lokalnymi burzami, a nawet wichurami, po przejścia frontów atmosferycznych niosących wyraźniejsze wymiany mas powietrza i znaczny dynamizm w pogodzie na początku jesieni.
Prognozowana wstępnie anomalia temperatury powietrza wstępnie na wrzesień 2025 r. według prognoz modelu europejskiego ECMWF dla Europy i obszarów przyległych
Śnieg może spaść we wrześniu w górach
Z powodu znacznej dynamiki w troposferze rozkład wrześniowych sum opadu okaże się nierównomierny. Prognozy wskazują, że na przeważającym obszarze Polski sumy miesięczne będą najprawdopodobniej w normie wieloletniej i padać ma więcej niż w sierpniu. Dodatkowo lokalnie mogą wystąpić wartości wyraźnie większe od normy klimatycznej, ale i miejscami także poniżej normy. Należy wskazać, że w drugiej części miesiąca, przy spływie chłodniejszego powietrza z północy, wysoko w Sudetach oraz Tatrach nie można wykluczyć charakterystycznych dla przełomu lata i jesieni opadów śniegu i deszczu ze śniegiem, powodując nawet wysoko w górach zabielenie krajobrazów.
Pierwszy miesiąc meteorologicznej jesieni nie zapowiada się jako miesiąc wyjątkowo gorący. Przewiduje się, że średnia temperatura będzie nieznacznie wyższa od normy, jednak bez ekstremalnych odchyleń. Najcieplejsze dni wystąpią głównie w pierwszej połowie miesiąca, natomiast wraz z jego upływem coraz częściej zaznaczą się chłodniejsze epizody.
Aczkolwiek pod względem opadów przewidywane są wartości zbliżone do średnich wieloletnich, choć w niektórych regionach, szczególnie tam, gdzie pojawią się intensywniejsze zjawiska konwekcyjne, mogą wystąpić większe odchylenia od normy. Pogoda będzie dość dynamiczna – z częstymi zmianami temperatury oraz różnorodnym przebiegiem warunków atmosferycznych.
Należy uwzględnić, że w ujęciu obszarowym najcieplejsze obszary Polski pozostaną obszary południowe i południowo-wschodnie, podczas gdy na północy oraz w rejonach podgórskich i górskich kraju notowane będą najniższe wartości. Jednak w kolejnych tygodniach zaktualizujemy prognozę długoterminową na wrzesień w oparciu o najnowsze dane modeli europejskich i amerykańskich, ale nie wygląda by to był miesiąc wyjątkowo ciepły. Nasilać może zacząć się problem okresowych mgieł radiacyjnych z uwagi na coraz dłuższe noce i krótsze dni, sprzyjając znacznemu wypromieniowaniu ciepła oraz znaczne dobowe amplitudy temperatury.
Prognoza ma charakter orientacyjny i może ulec zmianie!
Źródło: Fanipogody.pl, tropicaltidbits.com, ecmwf.int, copernicus.eu