Z dniem 31 sierpnia 2025 roku zakończyło się meteorologiczne lato, które na półkuli północnej trwa od 1 czerwca 2025 r. i jest najcieplejszym okresem w roku. Następnego dnia, czyli 1 września, rozpoczęła się jesień. W wielu miejscach na wschodzie, w centrum i na północy poranek przywitał mieszkańców mgłami oraz niskim zachmurzeniem, które z upływem godzin powinno ustąpić. To dobry moment, by zerknąć na prognozy i sprawdzić, czy wrzesień szybko przyniesie chłód, pierwsze oznaki przymrozków oraz typową jesienną aurę, czy raczej pozwoli jeszcze przez pewien czas cieszyć się letnim ciepłem i ostatnimi falami upałów. Najnowsze wyliczenia meteorologiczne wskazują na istotne zmiany – zarówno w poziomie temperatury, jak i w rozmieszczeniu opadów – co sugeruje, że najbliższe tygodnie mogą zaskoczyć wyraźnymi kontrastami pogodowymi.
Amerykańskie i europejskie ośrodki meteorologiczne opublikowały najnowsze prognozy długoterminowe. Zestawienie ich wyników pozwala dostrzec ogólne kierunki zmian pogodowych, a zgodność w przewidywaniach dodatkowo podnosi ich wiarygodność. Według aktualnych danych modelu CFSv2 wrzesień 2025 roku w Polsce ma wyróżniać się nietypowo wysokimi temperaturami. Średnie wartości dla tego miesiąca prognozowane są na poziomie wyższym o około 1–2,5°C względem normy klimatycznej. Zatem pierwszy miesiąc jesieni meteorologicznej zapisze się jako miesiąc cieplejszy od średniej klimatologicznej.
Miesiąc suchy, ale nie wszędzie
Takie odchylenie od normy wieloletniej sugeruje, że maksymalne wartości temperatury w Polsce będą mieścić się w granicach od około 9°C do 28°C. Konkretne wskazania zależeć będą jednak od układu cyrkulacji atmosferycznej, stopnia zachmurzenia, rodzaju mas powietrza napływających nad dany obszar oraz lokalnych uwarunkowań terenowych. W przypadku krótkotrwałego napływu powietrza zwrotnikowego możliwy jest epizod z temperaturami przekraczającymi 30–32°C. Będzie to jednak zjawisko coraz rzadsze, spodziewane raczej w pierwszej lub drugiej dekadzie miesiąca. Najwyższe wartości termiczne prognozowane są na początek września, a dodatkowym czynnikiem sprzyjającym wystąpieniu okresowych fal gorąca pozostanie aktywność Atlantyku.
Według prognoz europejskiego modelu ECMWF początek meteorologicznej jesieni przyniesie warunki sprzyjające utrzymaniu stosunkowo wysokich temperatur, miejscami wciąż przypominających letnią aurę. Szczególnie pierwsza połowa września zapowiada się wyjątkowo ciepło, co sprawia, że cały miesiąc ma szansę zakończyć się jako okres termicznie powyżej normy wieloletniej. Analiza wskazań modeli europejskich i amerykańskich pozwala ocenić prawdopodobieństwo takiego scenariusza na 60–80 procent. Coraz więcej ma być także nocy z mgłami.
Prognozowana anomalia temperatury na wrzesień 2025 r. według modelu CFSv2 dla Europy i obszarów przyległych
Zobacz też: Pogoda na 5 dni plus weekend. Dynamiczna aura, burze i wysokie temperatury. Lato nie poddaje się
Wrzesień jeszcze zaskoczy pogodowo
W takim układzie pogodowym nie cały wrzesień przyniesie nam wysokie temperatury, gdyż najcieplejsze dni prognozowane są głównie na pierwszą dekadę miesiąca. W drugiej połowie września coraz wyraźniej zaznaczać się będzie okresowa adwekcja chłodniejszych mas powietrza z północy oraz północnego zachodu. Może to prowadzić do sytuacji, w której w niektórych regionach pojawi się potrzeba włączenia ogrzewania, zwłaszcza nocą i we wczesnych godzinach porannych. Podczas takich adwekcji chłodu rośnie również prawdopodobieństwo pierwszych przymrozków – początkowo przygruntowych, ale przy korzystnych warunkach radiacyjnych także lokalnie na wysokości standardowych pomiarów. Wzrośnie także częstotliwość mgieł we wrześniu względem sierpnia w naszej części Europy. Niewykluczone, że pojawią się też okresy z wichurami, które lokalnie spełnią kryteria do wydania ostrzeżeń meteo przez IMGW.
Prognozowana wstępnie średnia temperatura powietrza na kolejne tygodnia, bazując na prognozach ECMWF EPS dla Polski
Wstępne prognozy sytuacji barycznej wskazują, że we wrześniu Polska pozostanie pod wpływem układów wysokiego ciśnienia przemieszczających się nad środkową i wschodnią część Europy. Taki rozkład ośrodków barycznych będzie sprzyjał utrzymywaniu się deficytu opadów, co w konsekwencji może pogłębiać zjawisko suszy oraz powodować dalsze obniżanie stanów wód w rzekach. Niedobór wilgoci w połączeniu z naturalnym cyklem fenologicznym przyspieszy także trwający proces żółknięcia liści, stanowiąc jeden z pierwszych widocznych sygnałów nadchodzącej jesieni.
Pogoda długoterminowa. Prognozowana anomalia ciśnienia na wrzesień 2025 r. według modelu CFSv2 dla Europy i obszarów przyległych
Dni gorące i upalne w Polsce
Wrześniowe sumy opadów w Polsce, ze względu na dużą zmienność warunków w troposferze, będą rozkładać się w sposób nierównomierny. Najnowsze prognozy sugerują, że na większości obszaru kraju miesięczna suma opadów utrzyma się w granicach normy lub nieco poniżej, choć w skali lokalnej mogą pojawić się zarówno epizody z wyraźnymi sumami wyższymi od normy opadów, jak i obszary z ich znacznym deficytem. Przewaga suchych regionów może być jednak wyraźna. Warto dodać, że deszczu we wrześniu będzie więcej niż w sierpniu i może być więcej burz. W drugiej połowie miesiąca, w przypadku adwekcji chłodnych mas powietrza z północy. Głównie w wysokich partiach Sudetów i Tatr nie można wykluczyć wystąpienia opadów śniegu lub deszczu ze śniegiem. Zjawisko to może doprowadzić do chwilowego zabielenia krajobrazu w górach i utrudnić warunki wędrówek. Na nizinach pierwszy śnieg się nie pojawi – ograniczy się wyłącznie do obszarów górskich.
Prognozowana wstępnie wysoka temperatura podczas 1 dekady września 2025 r. według modelu ECMWF HRES 0.1 dla Polski
Duża zmiana pogody w kraju i śnieg w Tatrach
Pierwszy miesiąc meteorologicznej jesieni nie zapowiada się jako wyjątkowo chłodny – wręcz przeciwnie, prognozowana średnia temperatura ma być wyraźnie powyżej normy co może zaskoczyć wiele osób. Najwyższe wartości termiczne wystąpią głównie w pierwszej połowie września, natomiast w drugiej części miesiąca coraz częściej zaznaczą się chłodniejsze masy powietrza, przynosząc bardziej jesienny charakter pogody z okresowymi epizodami gorąca, ale raczej już bez upałów.
Jeśli chodzi o opady, prognozy wskazują na sumy zbliżone do średnich wieloletnich, jednak w praktyce wiele regionów może odczuć niedobór deszczu i dalsze pogłębianie suszy. Tylko nieliczne obszary odnotują opady w normie lub powyżej normy. Wrzesień zapowiada się więc jako miesiąc dynamiczny, z wyraźnymi wahaniami temperatury oraz zróżnicowanym przebiegiem warunków atmosferycznych. Najczęściej warunki pogodowe mogą kształtować ośrodki wysokiego ciśnienia, ale z prognoz wynika, że burz może być więcej niż w sierpniu nad Polską.
W ujęciu regionalnym najcieplej we wrześniu zapowiadają się obszary południowe oraz południowo-wschodnie Polski, podczas gdy niższe wartości temperatury prognozowane są dla północy kraju oraz terenów podgórskich i górskich. W kolejnych dniach prognoza długoterminowa zostanie zaktualizowana na podstawie najnowszych danych z modeli europejskich i amerykańskich, jednak już teraz można stwierdzić, że wrzesień nie powinien należeć do miesięcy wyjątkowo chłodnych.
Coraz krótsze dni i wydłużające się noce sprzyjać będą pojawianiu się mgieł radiacyjnych oraz znacznemu wypromieniowaniu ciepła z powierzchni gruntu. W efekcie możliwe są duże dobowe wahania temperatury, charakterystyczne dla wczesnej jesieni.
Prognoza ma charakter orientacyjny i w kolejnych tygodniach może ulec zmianie.
Źródło: Fanipogody.pl, IMGW-PIB, tropicaltidbits.com, modele.imgw.pl
Wieloletni pasjonat meteorologii, zjawisk konwekcyjnych z głównym naciskiem na burze. Interesuje go również metrologia i wiarygodne pomiary wielkości fizycznych w meteorologii. Oprócz tego jest wieloletnim operatorem drona z uprawnieniami nadanymi przez ULC