Wkrótce odczujemy w Polsce znaczący chłód, choć nie osiągnie on poziomu notowanego w pozostałych regionach Europy Północnej. Niektóre obszary północnej części Starego Kontynentu odnotują nieprzerwany mróz, a minimalne wartości mogą spaść poniżej -30°C. Do Polski dotrze wyraźna, długo utrzymująca się adwekcja arktycznego chłodu, zapowiadająca trwalsze wejście w przedzimie zarówno pod względem temperatur, jak i opadów, które chwilami będą przesuwać się z północy w stronę południa.
Zanotowana minimalna temperatura powietrza i duży mróz w ciągu minionych 24 godzin m.in na obszarze Europy Północnej na stacjach WMO
Najzimniejsze i najcieplejsze miejsca minionej doby w Europie Północnej na stacjach meteo
Miniona doba przyniosła wyjątkowo silne mrozy w północnej części Europy. Najniższą temperaturę odnotowano w fińskim Sodankylä Vuotso, gdzie temperatura na wysokości 2 metrów spadła aż do -29,5°C, czyniąc to miejsce najzimniejszym punktem Europy Północnej w ostatnich 24 godzinach. Niewykluczone, że przy gruncie temperatura była jeszcze niższa.
Niewiele cieplej było w Muonio (Finlandia), gdzie temperatura osiągnęła –29,0°C, oraz w szwedzkiej Pajali A, gdzie zmierzono –28,8°C. Kolejne lokalizacje z wartościami poniżej –28°C to:
- Kittilä Airport (Finlandia): –28,7°C
- Kittilä Kk (Finlandia): –28,3°C
- Nattavaara (Szwecja): –28,1°C
- Nikkaluokta (Szwecja): –27,9°C
- Cuovddatmohkki (Norwegia): –27,8°C
W pierwszej dziesiątce znalazły się jeszcze:
- Enontekio Airport (Finlandia): –26,6°C
- Kuusamo Kiutakongas (Finlandia): –26,5°C
Nadchodzące intensywniejsze ochłodzenie będzie efektem transportu zimnego, arktycznego powietrza z północnych krańców kontynentu w kierunku południa i środkowej Europy. Z prognoz numerycznych wynika, że obszary te notują najniższe temperatury na Starym Kontynencie. Natomiast ich zimowa dominacja potrwa według prognoz przynajmniej przez kilka następnych tygodni.
Zanotowana najniższa średnia dobowa temperatura powietrza na stacjach WMO m.in w Europie Północnej w czasie minionej doby
Duży mróz w Europie i spadki poniżej -30°C w prognozach pogody
Modele pogodowe z wiodących ośrodków meteorologicznych wskazują, że nadchodzący intensywny i wielodniowy spadek temperatur obejmie spore obszary północnej części kontynentu europejskiego, w tym przede wszystkim Skandynawię i spore obszary Federacji Rosyjskiej. Spodziewamy się, że w części regionów na północy europejskiego obszaru synoptycznego temperatura obniży się do –30/–15°C. Natomiast w warunkach długo utrzymujących się rozpogodzeń, słabego wiatru, zalegania powietrza arktycznego i silnej radiacji nocnej możliwe będą jeszcze bardziej ekstremalne wartości przy gruncie oraz na wysokości 2 metrów w lokalnych zastoiskach chłodu.
W wybranych, szczególnie podatnych na gromadzenie się chłodu miejscach, może wystąpić pierwszy europejski mróz rzędu poniżej –30°C w czasie mijającego półrocza chłodnego. Jednoznacznie z prognoz pogody wynika, że najwyraźniej ochłodzenie odczują obszary od wybrzeży południowo-zachodniej i północnej Norwegii. Sięgnie też przeważającą część północnej Szwecji i Finlandii, aż po północne rejony Rosji. Na wskazanych obszarach mróz będzie panował przez całą dobę, bez wyraźnego dziennego ocieplenia w stronę dodatnich wartości.
Prognozowany silny mróz na obszarze północnej Skandynawii, 18 listopada 2025 r. według modelu UKMO
Duża ujemna anomalia termiczna jak na listopad w Fennoskandii przez duży mróz
W drugiej połowie listopada temperatura na obszarze północnej Europy przez zaleganie bardzo zimnego powietrza jest i będzie niższa o nawet 10-20°C od normy klimatycznej dla tej pory roku. Tak intensywne mrozy są w listopadzie nietypowe nawet w północnej części Starego Kontynentu, dlatego prognozowane wartości można określić jako wyjątkowo niskie, a miejscami wręcz skrajne.
Prognozowana niska temperatura powietrza na 18 listopada 2025 r. według modelu UKMO dla Europy Północnej
Silny mróz w Europie, możliwe spadki poniżej -30 st.C
Wiele wskazuje, że w najbliższym czasie chłodne powietrze pochodzenia arktycznego z północnych regionów dotrze także nad Polskę, wywołując wyraźne ochłodzenie o każdej porze dnia. Nocami i o poranku powszechny stanie się mróz. Na północy możliwe będą burze śnieżne. Mróz powróci lokalnie, szczególnie tam, gdzie prognozowane są dłuższe okresy bezchmurnego nieba oraz większych przejaśnień w czasie nocy radiacyjnych. W Polsce ochłodzenie będzie słabsze, a najniższe wartości — także przy gruncie — pojawią się nad ranem i mogą wynosić około –11 do 0°C. Za dnia poza górami temperatura będzie na plusie. Całodobowy mróz utrzyma się tylko w polskich górach.
Tylko nieliczne lokalizacje zanotują większe obniżki temperatur, pod warunkiem wystąpienia nocnych rozpogodzeń i słabego wiatru oraz lokalnych uwarunkowań terenowych. Należy mieć na uwadze fakt, że na terenach górskich prognozuje się temperatury ujemne przez cały dzień. To jest charakterystyczne dla pełnej zimy termicznej. Natomiast na nizinach i wyżynach mówić będziemy o termicznym przedzimiu ze średnią dobową temperaturą w przedziale 0-5°C. Okresami krajobrazy mogą się zabielić, ale poza górami trwałej zimy do końca miesiąca z tego nie będzie w Polsce.
Prognozowany tęgi mróz na 19 listopada 2025 r. na północy Europy według modelu UKMO
Zatem w drugiej części listopada niektóre strefy opadów pojawią się w formie śniegu albo deszczu przechodzącego w śnieg w Polsce. Na obszarach nizinnych, z wyjątkiem regionów górskich, nie przełoży się to na nadejście prawdziwej zimy termicznej. Lokalne opady śniegu mogą sprawić, że anturaż na krótko nabierze zimowego charakteru.
Źródło: Fanipogody.pl, ogimet.com, meteologix.com