Tegoroczne lato kalendarzowe dobiegło końca i nadeszła jesień kalendarzowa. Pogoda w tym roku wyjątkowo dopasowała się do kalendarza i wraz z nastaniem nowej pory roku pojawiły się pierwsze tak silne spływy arktycznych i kontynentalnych mas powietrza. Z prognoz numerycznych wynika, że na przełomie września i października czeka nas jeszcze chłodniejszy okres synoptyczny. Czeka nas największe ochłodzenie od początku tegorocznego sezonu jesiennego. Adwekcja chłodnych mas powietrza powietrza sprawi, że w poszczególnych regionach Polski w najcieplejszym momencie dnia temperatura z trudem będzie przekraczać 9-11°C, wyznaczając początek dłuższego, wyjątkowo chłodnego okresu synoptycznego. Tak niskie temperatury mogą utrzymać się do okolic 5 października 2025 r.
Prognoza anomalii temperatury na okres od 27.09.2025 r. do 4.10.2025 r. według modelu CFSv2 dla Europy i obszarów przyległych
Duża ujemna anomalia temperatury w prognozach pogody
W ostatni dzień weekendu od północnego wschodu wkracza w głąb kraju chłodny front atmosferyczny, przynosząc ze sobą przelotne opady deszczu. Chmury Cb są jednak za słabo rozbudowane w pionie, aby wygenerować wyładowania atmosferyczne. Słabe burze lokalnie w naszej części Europy pojawią się w nowym tygodniu. Tuż po jego przejściu pojawi się kolejna porcja jeszcze zimniejszego powietrza polarno kontynentalnego. Ostatnie dni września zapowiadają się wyjątkowo chłodno – na wschodzie nawet w ciągu dnia temperatura nie przekroczy 9–12°C. Co więcej miejscami, przy większym zachmurzeniu, wartości mogą być jeszcze niższe. Z prognoz numerycznych wynika, że najniższe temperatury będą w rejonie Podhala, gdzie w najcieplejszym momencie dnia temperatury nie wzrośnie do wartości powyżej 5–7°C.
Cieplejsze warunki spodziewane są na zachodzie kraju. Aczkolwiek tam termometry wskażą najwyżej 12–14°C. Z prognoz długoterminowych nie przewidują wyraźniejszego ocieplenia co najmniej do około 5 października 2025 r. Potem powinien nadejść cieplejszy okres synoptyczny, bo zmieni się cyrkulacja atmosferyczna nad Europą i napłynie cieplejsza masa z południa i południowego zachodu. Dlatego pozwoli to na wzrost temperatury powietrza powyżej 20°C i powrót dodatniej anomalii termicznej.
Prognoza maksymalnej temperatury powietrza w okresie od 28.09.2025 r. do 7.10.2025 r. według modelu ECMWF dla Polski
Zimny okres w pogodzie nie tylko w Polsce, ale nie będzie to jeszcze stałe ochłodzenie i powyżej 20°C zobaczymy w październiku 2025 r.
Zatem w pierwszych tygodniach jesień z natury obserwujemy wyraźne spadki temperatur. Jednak to pod koniec września i na początku października chłód okaże się wyjątkowo dotkliwy. Z tego powodu, że z prognoz numerycznych wynika, że anomalia temperatura będzie niższa 8–10°C od średniej z lat 1991–2020. Wyjątkowo chłodny okres synoptyczny nie ograniczy się jedynie do Polski – bardzo niskie temperatury obejmie znaczną część Europy, a także sięgnie przeważającej części północnej Afryki i obszarów Bliskiego Wschodu. Zdecydowanie wyższe temperatury od normy wieloletniej będą w Fennoskandii.
W najbliższych dniach Polska pozostanie na ogół w zasięgu wyżu barycznego, co będzie sprzyjać dość stabilnej pogodzie oraz niewielką ilością opadów. W środkowej i górnej troposferze zaznaczy się w najbliższych dniach górny niż, który dotrze do nas ze wschodu. Nie oznacza to jednak pełnego słońca – często pojawią się chmury, a także miejsca gęste mgły i zamglenia. Co więcej możliwe będą słabe jesienne burze. Dzięki temu w większości regionów unikniemy nocnych spadków poniżej zera, choć lokalne przymrozki przy rozpogodzeniach nie są wykluczone. Szczególnie we wschodniej i północnej części kraju.
Prognozowany wstępnie zasięg i wysokość do 7 października 2025 r. według modeli ECMWF HRES 0.1 dla Polski
Duża zmiana pogody nieprędko i chłodny okres w pogodzie nam się przeciągnie
Pierwsze wyraźne spadki temperatury odczuwalne będą już w poniedziałek, 29 września – na wschodzie kraju temperatura nie przekroczy 10–11°C, podczas gdy na zachodzie odnotujemy maksymalnie około 15°C. Taki kontrast utrzyma się przez większą część nadchodzącego tygodnia, jednak na początku października nawet w najcieplejszych regionach zachodniej Polski wartości nie powinny przekroczyć 12–14°C.
W poniedziałek większość obszaru kraju pozostanie pod wpływem klina wyżowego rozciągającego się znad zachodniej Rosji. tylko na krańcach południowo-wschodnich i południowych zaznaczy się płytka zatoka niżowa. Dodatkowo nad tym rejonem w środkowej i górnej troposferze pojawi się ośrodek górnego niżu z chłodniejszym powietrzem, co zwiększy pionowy gradient temperatury i sprzyjać będzie występowaniu niewielkiej chwiejności atmosferycznej. W takich warunkach spodziewany jest rozwój konwekcji, objawiającej się głównie przelotnymi opadami deszczu, a miejscami także pojedynczymi słabymi burzami. Zjawiska te nie będą miały gwałtownego charakteru, choć punktowo może dojść do większych sum opadu, sięgających około 10-15 mm, również poza obszarami występowania burz. We wtorek prognozowane są kolejne krótkotrwałe i słabe burze w głębi kraju.
Zobacz też: Śnieżyce przejdą nagle na południu. Nawet 20 cm śniegu w prognozach pogody i mróz całodobowy
Utrzymujące się zachmurzenie ograniczy ryzyko nocnych spadków temperatur poniżej zera, choć przy przejściowych rozpogodzeniach mogą wystąpić lokalne przymrozki w różnych częściach kraju. Prognozy wskazują, że na wyraźniejsze ocieplenie będziemy musieli poczekać co najmniej do okolic 5-6 października 2025 r. Potem powinien nadejść dużo cieplejszy okres synoptyczny.
Chłodne masy powietrza pozostaną nad Europą, w tym nad Polską, również w pierwszych dniach października. Tak wynika z prognoz wiodących ośrodków meteorologicznych.
Prognozowana anomalia temperatury powietrza na okres od 4.10.2025 r. do 11.10.2025 r. według modelu CFSv2 dla Europy i obszarów przyległych
Będą okresy z mgłami i niskimi temperatury, co ograniczy w niektórych regionach potencjał do przymrozków
Z predykcji modeli numerycznych wynika, że przełom września i października zapowiada się wyraźnie chłodniejszy od typowego dla tego okresu. To można zaobserwować szczególnie w prognozowanych anomaliach dobowych – prognozowane wartości będą niższe od normy nawet o 3–8°C. To oznacza ekstremalną ujemną anomalie temperatury. Pokazuje nam to wyraźne ochłodzenie i utrwalenie jesiennego charakteru pogody. Co więcej najbardziej odczuwalne będzie to o poranku, wieczorem i w nocy. Wówczas to temperatura spadnie do zaledwie kilku stopni. W konsekwencji wiele osób po raz pierwszy w tym sezonie będzie zmuszone sięgnąć po cieplejsze ubrania. Uruchamiać będą się także cześciej automatyczne systemy grzewcze. W obszarach rozpogodzeń pojawi się ujemna temperatura przy gruncie i na 2 metrach. Tam, gdzie utrzymają się chmury, to amplitudy dobowe temperatury będą mniejsze i na ogól bez przymrozków.
Prognozowana anomalia opadów na okres od 27.09.2025 r. do 4.10.2025 r. według modelu CFSv2 dla Europy i obszarów przyległych według CFSv2
Pogoda jeszcze zaskoczy w październiku
Adwekcja cieplejszego powietrza polarnomorskiego prognozowana jest nieprędko, bo dopiero na przełomie pierwszego i drugiego tygodnia października, szczególnie okolicach 5–6 dnia nowego miesiąca. Przekształceniu powinien ulec wówczas rozkład pola barycznego i na południe od Polski ulokuje się rozległy wyż, natomiast w tym czasie na zachodnich i północno-zachodnich obrzeżach kontynentu europejskiego będą przechodzić ośrodki niżowe związane z cyrkulacją strefową wraz z frontami atmosferycznymi. W konsekwencji taki rozkład ciśnienia doprowadzi do napływu znacznie cieplejszego powietrza. Kwestią otwartą pozostaje skala i długość tej adwekcji. Tylko pierwsze dni października mogą nas rozczarować pogodowo już przed końcem jego pierwszej dekady w wielu regionach można spodziewać się znacznie wyższych temperatur, dochodzących miejscami do 15–23°C. Niewykluczone, że miejscami będzie nieco cieplej, ale już bez szans na upał w tym roku.
Prognozowana wysokość i zasięg opadów do 8 października 2025 r. według modelu ECMWF dla Polski
Prognozowany zasięg i grubość pokrywy śnieżnej do 1 października 2025 r. na południu Polski według modelu SWISS-HD dla Polski
Będą silne śnieżyce w polskich górach
W najbliższych dniach zaznaczą się w naszej części Europy chłodne masy powietrza ze wschodu, północnego wschodu, dodatkowo pojawiać się będą przelotne opady deszczu i słabe burze, które związane będą z ośrodkiem górnego niżu. Opady deszczu związane z kroplą chłodu wystąpią na przeważającym obszarze Polski. Kolejne większe opady widnieją dopiero w październiku i będą związane najprawdopodobniej z konwekcją. Praktycznie do końca 1 dekady października sumy opadów nie będą wysokie, bo akumulacja opadów nie przekroczy 2-30 mm. Najwięcej deszczu według predykcji wiodących modeli spadnie na południowym wschodzie. Dodatkowo, w polskich górach, szczególnie powyżej 1400-1500 m n.p.m prognozowany jest całodobowy mróz i umiarkowane oraz obfite opady śniegu. Dodatkowo w szczytowych partiach Tatr spadnie ponad 15-30 cm białego puchu.
Na nizinach wczesnego ataku zimy w Polsce nie prognozujemy. Opady rozpoczną się na początku nowego tygodnia i potrwają przynajmniej do końca miesiąca, przeciągając się nawet do pierwszych dni października. Po 5 października 2025 r. powinna pojawić się w Polsce złota polska jesień i okres wyższych temperatur. Zatem wysokie temperatury nie powiedziały ostatniego słowa i trwający obecnie od dłuższego czasu okres synoptyczny ustąpi z biegiem października. Prognozy monitorujemy i wkrótce podamy nowe informacje.
Pogoda długoterminowa na 16 dni. Prognozowany trend temperatury powietrza na wysokości 2 metrów do 13 października 2025 r. Według modelu AFIS Ensemble na przykładzie Warszawy (woj. mazowieckie)
Źródło: Fanipogody.pl, tropicaltidbits.com, meteologix.com, copernicus.eu, modele.imgw.pl