Nieuchronnie zbliża się astronomiczna jesień, która rozpocznie się 23 września 2025 r. Jesień kalendarzowa dobiegnie końca 21 września 2025 r. Warto więc już teraz prześledzić możliwy przebieg warunków pogodowych na październik, który może zaskoczyć pogodowo. Prześledzimy najnowsze realizacje modeli europejskich i amerykańskich. Meteorologiczne jesień już trwa od 1 września 2025 r. Przed nami kolejnej je formy, czyli m.in jesień fenologiczna i termiczna.
Bieżące prognozy sezonowe wskazują na kluczowe trendy – zarówno pod względem rozkładu temperatur, jak i przewidywanej sumy opadów oraz wahań ciśnienia. Warto przyjrzeć się bliżej tym prognozom, ponieważ nie wszystkie trendy są jednakowe.
Prognozowana anomalia temperatury powietrza na październik 2025 r. według modelu CFSv2 dla Europy i obszarów
Październik będzie dużo chłodniejszy od września i wymusi to na nas cieplejsze ubieranie
Z predykcji amerykańskiego modelu CFSv2, średnie wartości temperatury w październiku mogą zaskoczyć Polaków. Wrzesień jak do tej pory jest bardzo ciepłym miesiącem, bo anomalia temperatury do 18 września 2025 r. wynosi około 2.5°C względem lat 1991-2020 r. Na wschodzie i północnym wschodzie są regiony z odchyleniem przekraczającym 4-4.5°C. Najprawdopodobniej w październiku nie będzie to miesiąc tak ekstremalnie ciepły z anomalią temperatury w skali miesięcznej przekraczającą około 0.5°C – 1.2°C.
Zobacz też: Pogoda na weekend dla Polski. Wybuch lata. Temperatury 28-30 stopni. Czy pogoda zdąży się załamać?
Duże kontrasty w kraju
W październiku 2025 roku najwyższe średnie temperatury najczęściej są we Wrocławiu – od 8,7°C do 10,8°C, a także w Opolu – od 8,7°C do 10,7°C. Bardzo podobne wartości przewiduje się dla Koszalina (8,4°C – 10,4°C), Szczecina (8,5°C – 10,4°C), Gdańska (8,7°C – 10,3°C), Poznania (8,2°C – 10,6°C), Gorzowa Wielkopolskiego (8,2°C – 10,6°C) oraz Zielonej Góry (8,2°C – 10,6°C).
Nieco niższe średnie temperatury obserwowane są w skali miesięcznej dla Krakowa (7,8°C – 9,6°C), Warszawy (7,8°C – 9,9°C), Torunia (7,9°C – 9,9°C), Katowic (7,9°C – 10,0°C), Rzeszowa (7,9°C – 9,7°C) oraz Łodzi (7,7°C – 9,8°C). Zbliżone wartości wystąpią w Kielcach (7,2°C – 9,1°C), Lublinie (7,4°C – 9,3°C) i Olsztynie (7,3°C – 9,1°C).
Najchłodniej jest zazwyczaj poza górami na polskim biegunie zimna, czyli w Suwałkach, gdzie średnia temperatura powietrza oscyluje na ogół w skali miesięcznej w przedziale od 6,3°C do 7,9°C, oraz w Białymstoku (6,5°C – 8,3°C). Tradycyjnie niższe wartości występują też w górach – w Zakopanem średnia miesięczna temperatura wahać się w październiku od 5,4°C do 7,6°C.
Cieplejszy trend prognozuje nam model ECMWF, wskazując nawet 60–70% ryzyko na przekroczenie normy klimatologicznej dla października 2025. Musimy mieć na uwadze, że potencjalne odchylenie od średniej wieloletniej nie będzie wysokie. Istnieje ryzyko, że poszczególne tygodnie przyniosą temperaturę w normie lub lekko poniżej, ale będą też dni, które spowodują dużą dodatnią anomalie temperatury od średniej klimatycznej. Jednak w praktyce oznacza to, że październik będzie balansował w okolicach normy i lekkiego powyżej normy względem normy wieloletniej.
Prognozowana prawdopodobieństwo temperatury wyższej od normy wieloletniej na październik 2025 r. dla Europy i obszarów przyległych
Pojedyncze dni gorące możliwe, ale już bez upału
Prognozuje się, w październiku przy potencjalnych napływach z południa zdarzą się dni, gdy to temperatura przekroczy 20-25°C. Będzie to jednak zależne od skali adwekcji ciepłego powietrza, lokalnych uwarunkowań terenowych, jak i też np. wiatru halnego na południu, który podnosić potrafi wyraźnie temperaturę powietrza. Spodziewamy się w porze nocnej i rozpogodzeniach spodziewać można się pierwszych oznak nadchodzącej chłodnej pory roku – lokalne spadki poniżej zera stopni są prawdopodobne, szczególnie przy pogodnym niebie i napływie chłodnych mas powietrza z północy o cechach arktycznych. W wielu regionach to właśnie w październiku pojawią się częstsze przymrozki i to nie tylko przy gruncie, ale także na wysokości 2 metrów. Ilość dni z nocnymi spadkami poniżej zera będzie zauważalnie wyższa niż we wrześniu. Mogą też pojawić się okresy z wichurami. Najsilniej powieje w górach i nad morzem, powodując jesienne sztormy.
Prognozowana anomalia ciśnienia na październik 2025 r. według modelu CFSv2 dla Europy i obszarów przyległych
W drugim miesiącu jesieni meteorologicznej, czyli w październiku 2025 Polska znajdzie się najczęściej pomiędzy układami wysokiego i niskiego ciśnienia. Przy takim scenariuszu pogodowym warunki pogodowe nie okażą się stabilne. Będą możliwe dni z napływem zimnych mas powietrza z północy, ale także okresowe adwekcje cieplejszego powietrza z południa i południowego zachodu. W takich układach barycznych szczególnie wyraźnie zaznaczać się będzie kontrast pomiędzy okresami chłodniejszymi a falami ociepleń, które mogą zapewnić aurę sprzyjającą złotej polskiej jesieni oraz późnego babiego lata. Coraz wyraźniej rozwijać się będzie jesień fenologiczna na obszarze Polski.
Prognozowana anomalia opadów na październik 2025 r. według modelu CFSv2 dla Europy i obszarów przyległych
Częstsze przymrozki nocami w Polsce
Istnieje pewne prawdopodobieństwo, że wystąpią pierwsze oznaki zimy. Głównie w rejonach górskich i podgórskich, kiedy to w trakcie spływu chłodniejszych mas powietrza mogą pojawić się większe opady śniegu. Nie można wykluczyć, że poza górami i rejonami podgórskimi na ogół będą to jedynie krótkotrwałe incydenty w postaci deszczu ze śniegiem lub przelotnego śniegu, bez poważniejszych akcentów i dłuższych zimowych. Mało prawdopodobne wydaje się trwalszych warunków zimowych poza górami. Coraz częstsze będą też okresy z gęstymi mgłami radiacyjnymi, które utrudnią ruch kołowy oraz wykonywanie bezpiecznych operacji lotniczych na lotniskach cywilnych i wojskowych.
Należy mieć również na uwadze, że charakterystycznym położeniu cyklonów atlantyckich z układami frontalnym i utrzymywaniu się wyżu nad wschodnią, południową oraz okresowo południowo wschodnią częścią kontynentu europejskiego może pozwolić na napływ bardzo ciepłych mas powietrza z południa Europy. Dlatego w takiej sytuacje jest ryzyko na wystąpienie wyjątkowo pogodnych dni z wysoką jak na tę porę roku temperaturą i typowym dla jesieni nastrojem – złotymi barwami liści, słońcem i łagodnym wiatrem. W rejonach podgórskich i górskich okresowo może nasilić się halny.
Będzie to miesiące pełen kontrastów. Zdarzyć mogą się też okresy z jesiennymi burzami
Drugi miesiąc jesieni meteorologicznej, czyli październik 2025 prognozowany jest okres zróżnicowanych warunków pogodowych oraz kontrastów, wynikających z okresowo wpływów ośrodków wysokiego ciśnienia oraz niżów z systemami frontów atmosferycznych. Z prognoz numerycznych wynika, że średnia temperatura w skali kraju będzie lekko powyżej normy klimatycznej, ale nie będzie to najprawdopodobniej miesiąc ekstremalnie ciepły. Prognozowany sumy opadów również mogą nieco rozczarować po suchym lecie, bo oscylować będą w okolicach normy wieloletniej i miejscami nieco powyżej. Możliwe będą też regiony z sumami niższymi od normy klimatycznej.
Powinniśmy mieć na uwadze, że trakcie pogodnych nocy coraz częściej występować będą spadki temperatury poniżej zera. Aczkolwiek nie będą one zjawiskiem wyjątkowo częstym, ale ich częstotliwość wzrośnie względem września. Obok chłodniejszych epizodów, kiedy w górach i na terenach podgórskich zaobserwowane zostaną opady śniegu. W dalszym ciągu spodziewane są także cieplejsze okresy, sprzyjające utrzymaniu się babiego lata i barwnej, słonecznej złotej jesieni. Takie kontrasty są charakterystyczne dla tego miesiąca, który pełni rolę przejściową między ciepłą a chłodną porą roku.
Prognoza ma charakter orientacyjny i może ulec zmianie.
Źródło: Fanipogody.pl, tropicaltidbits.com, ecmwf.int, NOAA