Tornado szkwałowe uderzyło w Wielkopolsce. Zjawisko pojawiło się podczas burzy, nagrania budzą grozę

W ciągu ubiegłej doby przez Polskę przeszedł front chłodny związany z niżem nad północną Szwecją, wypierając cieplejsze powietrze polarno-morskie. Był to prawdopodobnie ostatni tak gorący dzień we wrześniu. Najbardziej sprzyjające warunki do rozwoju burz wystąpiły na południowym zachodzie, mimo że konwekcja zanotowano również w innych częściach Polski. Aktywność burzowa była możliwa przez większą część dnia. Jednak w obrębie linii zbieżności i chłodnego frontu usuwającego cieplejsze powietrze.

Wyładowania atmosferyczne zanotowane przez systemy detekcji i lokalizacji za ostatnie 30 godzin w Polsce

Na południowym zachodzie dobre warunki kinematyczne mogły sprzyjać rozwojowi kilku superkomórek, niosących największe zagrożenie gradem i silnym wiatrem. Aktywność burzowa przesuwała się wraz z frontem w stronę północno-wschodniej Polski. Burzom mogły towarzyszyć grad o średnicy nieprzekraczającej około 1-1,5 cm. Maksymalne porywy wiatru były przeważnie w zakresie 60–70 km/h, lokalnie w superkomórce do 80-90 km/h.

Materiały napływające ze Smolic koło Krotoszyna (woj. wielkopolskie) coraz mocniej wskazują na gustnado, czyli tornado szkwałowe, choć potrzebna jest dalsza weryfikacja. Zjawisko wymaga dalszej analizy. Jednak kolejne materiały mogą być bardzo pomocne. Dominują przesłanki za gustnadem, jednak dwa nagrania pozostawiają otwartą możliwość tornada. Różne cechy widoczne na materiałach sprawiają, że konieczna jest dalsza analiza. Dostępne informacje w dużej mierze składają się na scenariusz wystąpienia gustnada.

Burze i dynamiczna pogoda w regionie

Analiza wszystkich dostępnych materiałów będzie czasochłonna, dlatego na jednoznaczne wnioski trzeba będzie poczekać. Smolice k. Krotoszyna znalazły się w obszarze wystąpienia trąby powietrznej. W Smolicach koło Krotoszyna wystąpiło tornado lub gustnado, dokładnie w rejonie wcześniej opisywanej rotacji. Jedno można stwierdzić z dużą pewnością – zjawisko dotknęło powierzchni ziemi. Do dalszej oceny potrzebne będą następne materiały dokumentujące przebieg wiru.

Zanotowana wysokość i zasięg opadów za ostatnie 24 godziny według systemu RainGRS dla Polski

Gustnado to niewielki, krótkotrwały wir powietrza, który powstaje przy powierzchni ziemi, najczęściej na granicy silnego wypływu chłodnego powietrza z burzy. Zjawisko tworzy się zwykle w rejonie frontu szkwałowego, gdzie dochodzi do dużych różnic prędkości i kierunku wiatru. Wir może unosić kurz, liście i drobne przedmioty, a lokalnie powodować szkody.

Wyładowania atmosferyczne zanotowane w ciągu ostatnich 24 godzin według systemu PERUN

Gustnado nie jest klasycznym tornadem, ponieważ jego rotacja nie musi być połączona z podstawą chmury burzowej. Zwykle trwa od kilkudziesięciu sekund do kilku minut i ma znacznie płytszą strukturę niż tornado. Ze względu na podobny wygląd obu zjawisk ich rozróżnienie na podstawie pojedynczego nagrania może być trudne.

Południowo-zachodnia część kraju znalazła wczoraj się pod wpływem burz związanych z frontem chłodnym wędrującym od zachodu. Zjawiska burzowe przeważnie nie były groźne – towarzyszy im deszcz do 10 mm/h i wiatr do 60 km/h, natomiast grad nie występował na ogół. Większa aktywność wyróżniała się komórka przemieszczająca się przez zachodni Dolny Śląsk w kierunku Legnicy i Lubina i południe Wielkopolski.

Natężenie deszczu osiągało około 10 mm/10 min, przejściowo 15–20 mm/10 min, co lokalnie przełożyło się na 20–25 mm w ciągu godziny. Oprócz intensywnego deszczu występuje grad, a wiatr osiąga lokalnie około 50–55 km/h. Burza wykazuje już tendencję do stopniowego wygasania. Strefa frontowa nadal będzie generować burze w ciągu najbliższych 2–3 godzin, przede wszystkim w swojej południowej części. Najsilniejsze komórki mogą jeszcze przynosić 20–25 mm opadu, porywy do około 70 km/h i miejscami grad. W Kotlinie Kłodzkiej wystąpiły również burze przemieszczających się z terytorium Czech.

Prognoza burzowa na czwartek (IMGW-PIB) dla Polski

Słabe burze będą dziś możliwe przede wszystkim na wybrzeżu, zwłaszcza na wschodzie, w godzinach porannych i przedpołudniowych. Front chłodny obejmie wschodnią i południowo-wschodnią Polskę, a w tym samym czasie od południowego zachodu nasuwać się będzie klin wysokiego ciśnienia. Główne opady w strefie frontu będą jednostajne.

Jednak chłodniejsze powietrze za frontem sprzyjać będzie słabej konwekcji. W godzinach porannych i przedpołudniowych front wtórny może nad morzem stworzyć warunki do lokalnego rozwoju głębokiej konwekcji. Pojedynczym burzom może towarzyszyć porywisty wiatr oraz suma opadów dochodząca do około 10 mm.

Źródło: Fanipogody.pl, IMGW-PIB, Blitzortung.org, modele.imgw.pl, facebook.com, Łukasz Kuliński – Wielkopolski Łowca Burz

(fot. tytułowe. Fanipogody.pl, obraz z detekcji Blitzortung.org, zdjęcia posta Łukasz Kuliński – Wielkopolski Łowca Burz)