Najnowsze wyliczenia ECMWF sugerują, że jesień jeszcze wielokrotnie przyniesie nam ciepłą i słoneczną pogodę. Wiele wskazuje, że październik zapisze się nietypowo, a okresy gorszej pogody nie będą trwały długo. W ostatnich dniach miesiąca warunki atmosferyczne będą często się zmieniać przez wpływ cyrkulacji strefowej atmosfery. Najbliższe chwile będą jeszcze ciepłe i pogodne, ale od niedzieli aura zacznie się wyraźnie psuć.
Prognozowana anomalia temperatury powietrza na październik 2026 r. według modelu CFSv2 dla Europy i obszarów przyległych
Opady będą pojawiać się często, a miejscami mogą być intensywne. Ochłodzenie będzie wyraźne – lokalnie nawet po południu temperatura pozostanie poniżej 15°C. Lokalnie na południu kraju wzrośnie ryzyko ujemnej temperatury przy gruncie w ostatniej dekadzie miesiąca. Dostępne są już długoterminowe prognozy sięgające października w oparciu o model ECMWF i CFS.
Prognozowana anomalia opadów na październik 2026 r. według modelu CFSv2 dla Europy i obszarów przyległych
Jesień nie oznacza jeszcze końca ciepłych i słonecznych dni. Końcówka września i początek października mogą przynieść znaczącą poprawę aury. Na przełomie miesięcy antycyklonalna pogoda może przynieść dłuższą chwilę stabilnej i przyjemnej pogody. Pogoda stanie się stabilniejsza, z licznymi rozpogodzeniami i wyraźnym wzrostem temperatury. Nadal możliwe będą dni z temperaturą około 15–20°C i lokalnie przekraczającą 20°C.
Prognozowana wstępnie anomalia ciśnienia na październik 2026 r. według modelu CFSv2 dla Europy i obszarów przyległych
W nocy termometry pokażą jednocyfrowe wartości, a dodatkowym zjawiskiem będą lokalne mgły. Początek października zapowiada się przeważnie ciepło i stosunkowo sucho. Sumy opadów najprawdopodobniej będą oscylować poniżej normy wieloletniej. Deszczowe i chłodniejsze przerywniki mogą się zdarzać, lecz najpewniej będą krótkie. Cieplejszy od przeciętnego charakter pogody może utrzymać się również później, choć odchylenia będą niewielkie i coraz częściej aura będzie jesienna.
Prognozowana wstępnie anomalia średniej temperatury powietrza względem lat 1991-2020 r. dla Polski na kolejne tygodnie według ECMWF IFS SUBS 0.4
Prognozowane odchylenie temperatury od średniej wynosi najczęściej około 1–2°C. Druga dekada może przynieść średnio około 15°C, natomiast w ostatniej części miesiąca wartości obniżą się do 7–15°C w ciągu dnia.
Prognozowana wstępnie średnia temperatura powietrza na kolejne tygodnie według modelu ECMWF IFS SUBS 0.4 dla Polski
Chłodne noce i poranki w drugiej połowie miesiąca mogą coraz częściej przynosić wartości ujemne. W drugiej i trzeciej dekadzie października sytuacja pogodowa może stać się bardziej zmienna. W drugiej części miesiąca fronty będą częściej przerywać wyżową aurę, przynosząc trochę deszczu.
Deszcz ma mieć umiarkowany charakter, a pogoda będzie przeplatana słonecznymi chwilami. Załamanie pogody będzie przejściowe, a jesień jeszcze nie raz przyniesie przyjemną aurę. Szczególnie korzystny okres pogodowy może przypaść na przełom września i października. Prognoza października 2026 pozostaje wstępna i przedstawia jedynie najbardziej prawdopodobne tendencje. Prognozowany przebieg października wskazuje na dużą zmienność warunków atmosferycznych. Cieplejsza aura nie utrzyma się stale i co pewien czas będzie zastępowana wyraźnym ochłodzeniem.
Prognozowana wysokość i sumy opadu według ECMWF IFS SUBS 0.4 dla Polski, uwzględniając okres bazowy 1991-2020 r.
Sprawdzamy aktualne scenariusze prezentowane przez modele europejskie oraz północnoamerykańskie. Październik może przynieść naprzemienny wpływ cyrkulacji zachodniej i blokad wyżowych. Zachodnia cyrkulacja atlantycka może dominować przez sporą część miesiąca, choć okresami zostanie osłabiona przez wyże. Duża aktywność niżowa może odpowiadać za zmienną pogodę przez około połowę miesiąca. Kilkudniowe epizody pogodnej i ciepłej jesieni nadal pozostają prawdopodobne. Październik może okresami pokazać swoje łagodniejsze oblicze z typową złotą jesienią.
Spodziewana wstępnie średnia tygodniowa temperatura powietrza według modelu ECMWF IFS SUBS 0.4 dla Polski
Poranne mgły i Stratus mogą w czasie wyżów ustępować dopiero po południu lub miejscami pozostać przez cały dzień. Charakterystycznym elementem jesiennych wyżów mogą być morza chmur wypełniające górskie kotliny i doliny. Przy odpowiednim ustawieniu blokady Omega możliwe będą temperatury ponad 20°C, punktowo około 25°C. Upał w październiku pozostaje według aktualnych prognoz mało prawdopodobny i w kraju już nie wystąpi. Rozkład opadów może być nierównomierny, mimo braku silnego sygnału anomalii w skali całego obszaru. Opady oscylować mogą w okolicach normy wieloletniej.
Opady wielkoskalowe będą okresami przeplatane przelotnym deszczem pochodzenia konwekcyjnego. Aktywność tego rodzaju zjawisk może być większa niż miesiąc wcześniej. Okresami mogą występować wichury i burze, jednak nie powinny dominować przez większość miesiąca. Po przejściu aktywniejszych frontów często pojawiać się mogą krótkie okresy wyżowej stabilizacji. Jesienne wyże będą stopniowo częściej kojarzyć się z szarą, mglistą pogodą niż z rozpogodzeniami. W miarę postępu miesiąca niskie chmury warstwowe mogą coraz częściej towarzyszyć wyżowej pogodzie
Przy odpowiednim układzie wyżów możliwe będą kilkudniowe przerwy od bardziej dynamicznej pogody. Kilkudniowe okresy stabilizacji mogą pojawiać się podczas rozwoju blokad Omega. Cyklony z południa Europy mogą przynosić większe ilości wilgoci i wyższe sumy deszczu. Październik może być miejscami jednocześnie cieplejszy i bardziej deszczowy od przeciętnego w niektórych regionach.
Dynamiczne układy niżowe będą zwiększały ryzyko silnego wiatru i sztormowej pogody nad Bałtykiem. Warunki podczas drugiego miesiąca jesieni będą silnie związane z aktywnością Atlantyku i okresowych blokad wyżowych. Pogoda będzie mogła zmieniać się bardzo szybko wraz z kolejnymi zmianami kierunku napływu powietrza. Najmocniej może wiać na północy kraju oraz w najwyższych partiach gór. Czasem też w głębi kraju. Szansa na śnieg poza górami w październiku jest obecnie niewielka. Wyższe partie gór mogą już otrzymywać opady śniegu prowadzące do krótkotrwałego zabielenia anturażu. Mimo przejściowych ochłodzeń październik może ostatecznie okazać się cieplejszy od normy.
Jednak to odchylenie nie powinno być duże. Średnia miesięczna może być wyższa od przeciętnej, nawet jeśli okresami zrobi się znacznie chłodniej. Dominować mogą dni z temperaturą zbliżoną do normy lub przekraczającą ją. Przy sprzyjających warunkach radiacyjnych niskie temperatury mogą występować nie tylko przy gruncie, ale również na wysokości 2 metrów. Październik może przynieść więcej nocy z wartościami ujemnymi niż poprzedni miesiąc w nocy i nad ranem w obszarach rozpogodzeń.
Postępująca jesień oznacza coraz mniej światła dziennego i coraz dłuższe noce. Druga połowa października przyniesie większe prawdopodobieństwo przymrozków podczas bezwietrznych i pogodnych nocy. Wyliczenia długoterminowe należy traktować jako wskazówkę dotyczącą najbardziej prawdopodobnego przebiegu października. Październik może przynieść krótkie, dynamiczne zdarzenia, których prognozy sezonowe nie są w stanie obecnie uchwycić.
Okresami mogą pojawiać się bardziej ekstremalne epizody z silnym wiatrem, intensywnym deszczem lub przymrozkami. Rozwijająca się jesień termiczna oznaczać będzie stopniowy spadek średniej temperatury. Temperatury poniżej normy mogą występować krócej niż okresy normalne i cieplejsze.
W najchłodniejszych miejscach niskie wartości pojawią się zarówno przy powierzchni ziemi, jak i na 2 metrach, przynosząc jesienny mróz i przymrozki. Częstsze przymrozki będą naturalnym skutkiem postępującej jesieni. Wraz z upływem października zauważalnie obniżą się średnie dobowe wartości temperatury. Mimo postępu jesieni nie zabraknie dni cieplejszych niż zazwyczaj o tej porze roku. Październik może przynieść skrajnie różne okresy pogodowe następujące po sobie w krótkim czasie. W październiku możliwe będzie szerokie spektrum zjawisk, od pogodnych dni po wichury, ulewy, burze i przymrozki.
Źrodło: Fanipogody.pl, modele.imgw.pl, NOAA, tropicaltidbits.com, IMGW-PIB