Nieuchronnie wkraczamy w jesień termiczną w naszej części Europy. Z każdym tygodniem coraz niższe są średnie dobowe i tygodniowe temperatury. Zaczyna rozwijać się fenologiczna jesień. W ostatnich tygodniach doświadczaliśmy dużej zmienności pogody. W październiku częściej możliwe będą dłuższe okresy złotej polskiej jesieni i blokad wyżowych.
Prognozowana anomalia temperatury powietrza na październik 2026 r. według modelu CFSv2 dla Europy i obszarów przyległych
Analizujemy najnowsze prognozy obejmujące cały październik, opierając się głównie na prognozach amerykańskich i w znacznym stopniu także europejskich. Przeanalizujemy najnowsze trendy pogodowe, bazując na świeżych wyliczeniach głównie CFS, CanSIPS i ECMWF.
Spodziewana wstępnie anomalia opadów na październik 2026 r. według modelu CFSv2 dla Europy i obszarów przyległych
Najnowsze dane modeli sezonowych wyraźnie pokazują, jaki typ pogody może dominować w październiku. Amerykański model CFSv2 wskazuje na dodatnią anomalię średniej temperatury rzędu około 1–2,5°C. Październik nie powinien być szczególnie zimny w dzień, ale nocami coraz częściej pojawi się wyraźne spadki temperatury, miejscami zakończone przymrozkami, które utrzymywać mogą się krótko po świcie.
Prognozowana anomalia ciśnienia na październik 2026 r. według modelu CFSv2 dla Europy i obszarów przyległych
W dzień temperatury zawierać mają się w przedziale 8-24℃. Przy rozpogodzeniach nocami możliwe będą spadki do 0–10°C oraz lokalny mróz przy gruncie w czasie radiacyjnych nocy. Październik zapowiada się umiarkowanie pod względem temperatury. Jednak chłodne poranki wyraźnie rozpoczną sezon grzewczy. Europejskie prognozy nie wskazują aż tak wyraźnej dodatniej anomalii jak CFSv2.
Prognozowana wstępnie anomalia temperatury powietrza w kolejnych tygodniach ECMWF IFS 0.4 dla Polski, uwzględniając okres bazowy 1991-2020 r.
Według ECMWF przewaga ciepłego scenariusza nie jest duża, a średnia miesięczna może jedynie nieznacznie przekroczyć normę. Ryzyko miesiąca cieplejszego od normy z lat 1991-2020 r. Wysokie temperatury nie utrzymają się bez przerwy, dlatego średnia miesięczna nie powinna osiągnąć ekstremalnych wartości. Więcej opadów zacznie pojawiać się w drugiej i trzeciej dekadzie października, osiągając normę.
Spodziewana wstępnie średnia temperatura powietrza w kolejnych tygodniach ECMWF IFS SUBS 0.4 dla Polski
Dominującym elementem sytuacji barycznej może być wyż ze wschodu, sprzyjający względnie stabilnym warunkom termicznym. Wyżowa aura będzie sprzyjać silnemu nocnemu wychłodzeniu i wyższym temperaturom w godzinach popołudniowych. Październik może przynieść wiele dni z wyraźnym kontrastem temperatury w ciągu doby. Lokalnie mgła i niskie chmury mogą pozostać przez znaczną część dnia, obniżając temperaturę maksymalną.
Prognozowana wstępnie średnia temperatura powietrza według ECMWF IFS SUBS 0.4 dla Polski, uwzględniając okres bazowy 1991-2020 r.
Sumy opadów w pierwszej połowie miesiąca mogą być małe ze względu na trwały wpływ wysokiego ciśnienia. Część województw czeka przedłużający się okres bez większego deszczu. W większości suchych regionów suma deszczu może pozostać poniżej normy, a lokalnie jedynie się do niej zbliżyć. Modele nie pokazują obecnie wyraźnego scenariusza z październikowym śniegiem na nizinach. Inaczej sytuacja prezentować będzie się w górach, gdzie zdarzyć mogą się kolejne tej jesieni opady śniegu i deszczu ze śniegiem.
Prognozowana wstępnie anomalia na październik 2026 r. według modelu CanSIPS dla Europy i obszarów przyległych
Mimo dodatnich i umiarkowanych temperatur w dzień coraz częściej będziemy doświadczać zimnych nocy i poranków. Temperatura zawierać ma się w przedziale od 8-24℃. Mimo dodatnich i umiarkowanych temperatur w dzień coraz częściej będziemy doświadczać zimnych nocy i poranków.
Prognozowana anomalia temperatury powietrza na wysokości 2 metrów według modelu ECMWF dla Europy i obszarów przyległych
Więcej opadów wystąpi w drugiej połowie października, gdy to częściej blokady wyżowe będą przerywane przez fronty atmosferyczne i zatoki niżowe. Sytuacja opadowa nie będzie korzystna dla hydrologii i roślin w kraju, bo po suchym lecie będzie suchy drugi miesiąc jesieni. Odbije się to niekorzystnie pod kątem sytuacji na rzekach.
Źródło: Fanipogody.pl, tropicaltidbits.com, modele.imgw.pl