Na początku tygodnia Polska pozostanie pod wpływem silnego wyżu o imieniu Petralilly rozciągającego się z obszaru północnej Rosji. Z północy i północnego wschodu będą spływać masy zimnego powietrza arktycznego i polarno kontynentalnego, co przyczynia się do obniżenia temperatury powietrza. Towarzysząca temu strefa chłodnego frontu przyniesie wzrost zachmurzenia, zwłaszcza w centralnej i wschodniej części kraju. Lokalnie na południu w woj. małopolskim pojawiły się słabe i krótkotrwałe burze. Na południu, centrum, wschodzie, południowym wschodzie i zachodzie występują opady deszczu związane z konwekcją i oddziaływaniem górnego niżu zbudowanego z chłodnej masy powietrza.
Prognoza sytuacji barycznej na 30.09.2025, 12 UTC dla Europy i obszarów przyległych według DWD
Opady konwekcyjne i śnieżyce oraz słabe burze w zasięgu rozległego niżu górnego
W ostatni dzień września pogodę w kraju wpływać będzie zarówno rozległy klin wyżowy znad północno-zachodniej Europy, jak i górny niż zbudowany z zimnej masy powietrza ulokowany nad częścią środkowo-wschodnią kontynentu, powodując utrzymywanie się niskich temperatur oraz ujemnej anomalii termicznej. Opady deszczu obejmą głównie regiony wschodnie, środkowe oraz południowe, miejscami sięgając również północy kraju. Lokalnie możliwe będą słabe burze i wysokość opadów nie przekroczy 5-15 mm. Zróżnicowane zachmurzenie i opady będą konsekwencją oddziaływania dwóch odmiennych ośrodków barycznych nad Europą oraz wilgotnych i chłodnych mas powietrza. W rejonach górskich zamiast deszczu pojawi się śnieg, któremu towarzyszyć będzie ujemna temperatura utrzymująca się przez całą dobę w szczytowych partiach gór.
Prognozowane położenie niżu górnego zbudowanego z bardzo zimnej masy powietrza, 30 września 2025 r. dla Europy i obszarów przyległych według GFS
To początek opadów śniegu w górach. Przed nami ekstremalnie wysoka ujemna anomalia temperatury
Pod koniec września mamy kulminacje zimnego okresu synoptycznego u schyłku pierwszego miesiąca jesieni meteorologicznej. Do Polski coraz wyraźniej postępuje adwekcja chłodnych mas powietrza z północnego wschodu. Co więcej zgodnie z naszymi prognozami publikowanymi w weekend. Głównie w rejonach górskich powyżej 1350-1500 m n.p.m już od nocy z niedzieli na poniedziałek występuje na ogół ujemna temperatura. Co więcej obserwowane są opady śniegu o podłożu konwekcyjnym. Po słowackiej stronie na Łomnicy (2635 m n.p.m) temperatura wynosi około -6°C przy występujących przelotnych opadach śniegu. Dziś o poranku pokrywa śnieżna sięgała tam 3 cm, ale do jutra może tam napadać powyżej 10-20 cm białego puchu, mając na uwadze kolejne strefy opadów śniegu przechodzące przez ten obszar.
Z predykcji wiodących modeli pogodowych wynika, że to jest początek opadów zimowych w rejonach górskich. Dużo wskazuje, że zimny okres synoptyczny przeciągnie się nam także na pierwsze dni października, przynosząc duże ujemne odchylenie temperatury, które powinno sprzyjać pojawianiu się opadów mieszanych oraz samego śniegu także w innych częściach kraju. Istnieje także zwiększone prawdopodobieństwo, że w pierwszych dniach października pierwszy raz w tym sezonie śnieg spadnie w rejonie Podhala, powodując zabielenie krajobrazów poza najwyższymi partiami polskich gór.
Prognozowany zasięg i typów opadów na 1 października 2025 r. w godzinach wieczornych dla południowej części Polski według SWISS-MRF
Zimowa pogoda w kraju
Należy uwzględnić fakt, że od wczesnych godzin porannych wysoko w Tatrach, powyżej 1350-1400 m n.p.m., zaznacza się już wyraźnie wpływ zimowej pogody. Obserwator meteorologiczny IMGW na wysokogórskiej stacji WOM Kasprowy Wierch (1983 m n.pm) systematycznie raportuje przelotne opady śniegu, które powodują przyrost pokrywy śnieżnej. Temperatura w najchłodniejszej części doby wyniosła tam w klatce meteorologicznej –3,5°C. Co więcej cienka warstwa białego puchu spadła również w rejonie Hali Gąsienicowej. Dodatkowo śnieg napadał m.in w Dolinie Pięciu Stawów Polskich oraz przy Morskim Oku. Zatem biały puch zalega już od wysokości około 1400-1500 m n.p.m. Najwięcej jest go jednak w szczytowych partiach Tatr. Co więcej pierwszej oznaki zimy są wyraźnie widoczne w najwyższych partiach gór, gdzie mróz i świeży opady śniegu tworzą już wyraźną pokrywę zimową.
Prognozowany zasięg i typ opadów na 2 października 2025 r. według modelu szwajcarskiego SWISS-MRF
Śnieżyce konwekcyjne w Tatrach i mróz całodobowy w szczytowych partiach gór
Prognozy modeli o wysokiej rozdzielczości wskazują, że opady białego puchu wkrótce nie ograniczą się jedynie do wyższych partii Tatr. Dużo wskazuje, że śnieg spadnie także na Podhalu, co na wyżej eksponowanych miejscach może skutkować zabieleniem krajobrazów. Będzie to pierwszy raz w tym sezonie jesiennym. W ostatni dzień września zimowa pogoda występować ma szczególnie powyżej 1200-1400 m n.p.m. Dodatkowo w Tatrach przy całodobowym mrozie spodziewane są dalsze opady śniegu, gdy w tym czasie w rejonie Podhala modele prognozują już sam opad ciekły w postaci deszczu.
Co więcej w nocy z wtorku na środę prognozowany jest wyraźny spadek temperatury w powiecie tatrzańskim do około 1–3°C, co stworzy warunki do wystąpienia opadów mieszanych. Istnieje zwiększone prawdopodobieństwo, że w wyżej położonych częściach Zakopanego spadnie pierwszy w tym sezonie jesiennym mokry śnieg, który przejściowo utworzy krótkotrwałą pokrywę śnieżną. Aczkolwiek już w środowe przedpołudnie, wraz ze wzrostem temperatury, poza obszarami górskimi ponownie dominować będą opady deszczu i śnieg szybko stopnieje na terenach niżej położonych.
Śnieg zaskoczy nie tylko w Tatrach na początku jesieni
Dlatego, że opady zimowe będą występować głównie przy dodatnich wartościach temperatury, możliwość utworzenia się trwałej pokrywy śnieżnej pozostaje ograniczona poza szczytowymi partiami gór. Odmiennie sytuacja może wyglądać sytuacja w Zakopanem i jego okolicach. Głównie w wyżej położonych dzielnicach, gdzie termometry wskażą około 0°C. Dodatkowo w takich warunkach możliwe jest utworzenie się cienkiej warstwy śniegu o grubości od 1 do 4 centymetrów. W konsekwencji pierwszy raz w tym sezonie jesiennym na drogach i chodnikach zrobi się ślisko, co powinni wziąć pod uwagę turyści i mieszkańcy. Na szczególną uwagę zasługują opady wyliczane dla Tatr, gdzie do czwartku przyrost pokrywy śnieżnej może wynieść 10–50 centymetrów w szczytowych partiach Karpat. Co więcej temperatura spadnie nawet do –10°C.
Dlatego w konsekwencji nagłego ataku zimy warunki w górach staną się wyjątkowo wymagające. Spodziewamy się, że szlaki górskie ulegną masowemu oblodzeniu i zostaną przysypane. Ponadto zimowe opady mają być połączone z umiarkowanym i silnym wiatrem, powodując zamiecie śnieżne oraz ograniczanie widzialności poziomej do 50-300 m. Odradza się w tym okresie wyprawy górskie w szczytowe partie gór, bo warunki do uprawiania turystyki górskiej nawet ze sprzętem w postaci raków, czekanów i lawinowego ABC będzie wysoce ryzykowne i niebezpieczne. Niska podstawa chmur, słaba widzialność, śliskie i oblodzone szlaki mogą skutkować zabłądzeniem, jak i też wypadkami z wysokości. Rekomenduje się na przeczekanie gwałtownego załamania pogody w górach i nadejścia poprawy pogody. Stanie się to najprawdopodobniej dopiero po 3-4 października 2025 r., gdy zmieni się cyrkulacja atmosferyczna.
Prognozowany orientacyjny zasięg i wstępna wysokość pokrywy śnieżnej do 2 października 2025 r. według modelu SWISS-HD dla Polski
Zimny okres synoptyczny w wielu regionach Europy i śnieg nie tylko w Tatrach
Należy uwzględnić fakt, że w rejonie Podhala opady śniegu modele numeryczne z Europy i Ameryki Północnej na ogół śniegu nie prognozują, ale to nie wyklucza w tym rejonie na obszarach wyżej położonych opadów zimowych. Zdarzać się będą jednak przelotne opady deszczu i okresowo na przełomie miesięcy lokalne słabe burze. Dodatkowo do czwartku strefa opadów zaznaczać się będzie szczególnie nad południową, południowo-wschodnią część kraju, gdzie mogą one mieć charakter słaby lub chwilami umiarkowany. Co więcej w miarę przesuwania się w głąb Polski intensywność deszczu będzie stopniowo malała. Z prognoz wynika, że szczególnie na zachodzie i północy kraju. Dodatkowo w wielu regionach utrzyma się na ogół sucha aura, bez opadów. Sumy opadów w tym okresie będą poniżej normy wieloletniej na obszarze naszego kraju.
Prognozowana bardzo niska ujemna anomalia termiczna na 3 października 2025 r. według modelu ECMWF na wysokości 2 metrów
Adwekcja chłodnych mas powietrza spowoduje, że ujemne temperatury w czasie kolejnych nocy nie będą zjawiskiem nadzwyczajnym. Szczególnie w obszarach rozpogodzeń. Spodziewamy się, że największe spadki temperatury wystąpią nocą oraz o poranku, zwłaszcza przy występujących rozpogodzeniach i dłuższych przejaśnień podczas coraz dłuższych jesiennych nocy. Dlatego w wielu miejscach termometry pokażą od –8 do –1°C, a przy gruncie spodziewamy się, mróz będzie jeszcze. Szczególnie w zastoiskach chłodu i mrozowiskach. Tylko szczytowe Tatr pozostaną w strefie całodobowych ujemnych temperatur. Z prognoz numerycznych modeli wysokiej rozdzielczości wynika, że temperatura w najchłodniejszej części nocy będzie spadać w najwyższych partiach polskich gór do –10 do –5°C. Jednak w lokalnych zastoiskach chłodu i kotłach jak np. Litworowy Kocioł w polskich Tatrach Zachodnich może być jeszcze chłodniej przy zjawisku inwersji termicznej oraz rozpogodzeniach nad świeżą pokrywą śnieżną.
Źródło: Fanipogody.pl, meteologix.com, dwd.de,