Pojawiły się zaktualizowane prognozy amerykańskiego modelu CFS dla Europy na październik 2025 r., z którego można wywnioskować możliwe dominujące trendy pogodowe podczas drugiego miesiąca jesieni. Z ich analiz wynika, że średnie wartości temperatur będą wyższe od wieloletnich norm, ale anomalia nie okaże się duża. Dodatkowo prognozuje się ograniczoną ilość opadów, co zwiększa ryzyko pogłębiającej się suszy przez dominacje ośrodków wysokiego ciśnienia. W takich warunkach możliwe jest jednak utrzymanie się dłuższego okresu słonecznej, barwnej złotej polskiej jesieni i piękny rozwój fenologicznej jesieni.
Pogoda długoterminowa. Prognozowana anomalia temperatury na październik 2025 r. według modelu CFSv2 dla Europy i obszarów przyległych
Pogoda zaskoczy mieszkańców naszego kraju
Nieuchronnie zbliżamy się do końca września, co jest dobry momentem, by sprawdzić przewidywania wiodących ośrodków prognostycznych. Warto zwrócić uwagę, że chłodna końcówka września powoduje redukcje dużej dodatniej anomalii temperatury, ale nie zmieni to faktu, że pierwszy miesiąc meteorologicznej jesieni zostanie sklasyfikowany jako ciepły. Do 28 września 2025 r. średnia obszarowa anomalia temperatury wynosi około 2.15°C na przeważającym obszarze Polski. We wschodniej części kraju są regiony, gdzie odchylenie od średniej klimatologicznej z lat 1991-2020 sięga aż 3.5°C. Tak jest np. na wschodzie Lubelszczyzny i Podlasiu. Finalnie zimny koniec miesiąca obniży nam średnią obszarową anomalie temperatury w okolice 1.8°C względem lat 1991-2020 r. dla Polski.
Wygląda na to, że w pierwszych dniach października Europa, w tym również Polska, doświadczy dalszego oddziaływania chłodnych mas powietrza pochodzenia arktycznego i polarno kontynentalnego. To jednak nie będzie jeszcze stały trend z niskimi temperaturami, bo w okolicach 4-7 października 2025 r. powinien nadejść cieplejszy okres synoptyczny i temperatura ma przekroczyć miejscami 20°C, bo prognozowana jest zmiana cyrkulacji atmosferycznej.
Prognozowana anomalia ciśnienia na październik 2025 r. według modelu CFSv2 dla Europy i obszarów przyległych
Częsta dominacja wyżów w prognozach
Dodatkowo z najnowszych prognoz wynika, że średnia miesięczna temperatura w października powinna być wyższa od normy o około 1.5-2 stopni Celsjusza, co oznacza miesiąc termicznie ciepły. Nie powinno więc zabraknąć dni, gdy to temperatura sięgnie 15–23°C. Aczkolwiek nocami w obszarach rozpogodzeń spodziewane są częste spadki temperatury przy gruncie poniżej zera oraz miejscami na 2 metrach. Dlatego, że antycyklony (wyże) mają sprzyjać pogodnemu niebu, miejscami z towarzyszącymi nocnymi i porannymi mgłami co powinniśmy mieć na uwadze. Wzrośnie wyraźnie względem września ilość nocy i poranków z mgłami w naszej części Europy.
Pogoda długoterminowa. Prognozowana anomalia opadów na październik 2025 r. według modelu CFSv2 dla Europy i obszarów przyległych
Duża zmiana pogody i okresy babiego lata oraz złotej polskiej jesieni
Dodatkowo w październiku w Polsce najczęściej temperatura maksymalna będzie zawierać się w przedziale 7 do 20 stopni Celsjusza. Istnieje jednak duże prawdopodobieństwo, że wystąpią krótkie akcenty cieplejsze, kiedy lokalnie termometry mogą pokazać, a nawet przekroczyć 20-24 stopnie. Jednak ilość dni określanych jako komfortowe i ciepłe będzie mniejsza niż we wrześniu. Coraz dłuższe noce sprzyjać będą nie tylko wystąpieniu mgieł, ale także niskich wartości na termometrach w porze wieczornej i nocnej. Szczególnie w obszarach rozpogodzeń, gdzie coraz częściej temperatura okaże się ujemna. Najczęściej temperatura minimalna zawierać ma się w zakresie od 0 do 7 stopni Celsjusza. Dodatkowo przy spływie chłodnych mas powietrza i braku chmur nie zabraknie nocnych spadków temperatury do wartości ujemnych i to nie tylko przy gruncie, ale także na 2 metrach.
Coraz częściej będziemy musieli dogrzewać swoje domostwa, dodatkowo pojawi się konieczność stosowania preparatów do usuwania lodu z szyb, jak i też ich skrobania. Coraz częściej średnia dobowa temperatura będzie typowa dla jesieni termicznej i coraz wyraźniej ma rozwijać się fenologiczna jesień. Niewykluczone, że na południu kraju zdarzą się dni, gdy to temperatura przekroczy 20-24°C. Szczególnie w zasięgu oddziaływania wiatru halnego, który podniesie wyraźnie wskazania na termometrach.
Prognozowane prawdopodobieństwo temperatury wyższej od normy wieloletniej na październik 2025 r. według modelu ECMWF dla Europy i terenów przyległych
Będzie to miesiąc zachęcający do wyjazdu w polskie góry
Co więcej w prognozach na drugi miesiąc jesieni meteorologicznej sygnalizowana jest dominacja ośrodków wysokiego ciśnienia, które zapewnić mogą większą liczbę dni określanych jako stabilne pogodowo. Jest duże prawdopodobieństwo trwalszej blokady antycyklonalnej, która okresami może przybrać formę układu Omega. Przy takim scenariuszu przez dłuższy okres czasu może utrzymywać się ujemna anomalia opadów, ale też duże dobowe amplitudy temperatury o tej porze roku.
Niewykluczone, że w październiku doświadczymy dłuższych okresów złotej polskiej jesieni. Względem września będzie więcej nocy i poranków z mgłami oraz utrzymującymi się do południa niskimi chmurami stratus z lokalnymi opadami mżawki. W górach i na obszarach podgórskich będzie można podziwiać piękne „morza chmur” i mgieł pod warstwą inwersji. Okresami pojawią się fronty atmosferyczne w naszej części Europy, ale nie będzie to zjawisko częste. Z prognoz wiodących ośrodków meteorologicznych wynika, że drugi miesiąc jesieni meteorologicznej okaże się suchy, a konsekwencją będzie dalsze narastanie niedoborów wody w glebie i pogłębianie problemów hydrologicznych na rzekach. W rejonach górskich, szczególnie powyżej 1400-1500 m n.p.m coraz częściej zalegać ma pokrywa śnieżna. Szczególnie przy okresowym przejściu frontów atmosferycznych.
Miesiąc wyraźnie chłodniejszy od września i częstsze mgły oraz przymrozki. Trwałej zimy na nizinach nie będzie
W październiku najcieplej bywa zazwyczaj we Wrocławiu, gdzie średnie wartości mieszczą się w granicach 8,7–10,8°C, a także w Opolu z zakresem 8,7–10,7°C. Bardzo zbliżone temperatury notuje się w Koszalinie (8,4–10,4°C), Szczecinie (8,5–10,4°C), Gdańsku (8,7–10,3°C), Poznaniu (8,2–10,6°C), Gorzowie Wielkopolskim (8,2–10,6°C) oraz Zielonej Górze (8,2–10,6°C). Nieco chłodniejsze średnie wartości cechują Kraków (7,8–9,6°C), Warszawę (7,8–9,9°C), Toruń (7,9–9,9°C), Katowice (7,9–10,0°C), Rzeszów (7,9–9,7°C) i Łódź (7,7–9,8°C). Z kolei w Kielcach (7,2–9,1°C), Lublinie (7,4–9,3°C) i Olsztynie (7,3–9,1°C) prognozowane wartości utrzymują się na zbliżonym, nieco niższym poziomie.
Najniższe średnie temperatury w Polsce notowane są poza obszarami górskimi w Suwałkach, gdzie październikowe wartości zwykle mieszczą się między 6,3 a 7,9°C, a także w Białymstoku (6,5–8,3°C). W górach i na terenach podgórskich chłód jest jeszcze bardziej odczuwalny – w Zakopanem przeciętne temperatury w tym miesiącu wahają się od 5,4 do 7,6°C.
Wygląda więc na to, że jeżeli prognozy sezonowe się sprawdzą i w naszej części Starego Kontynentu utrzyma się rozległy antycyklon, opadów będzie zdecydowanie mniej niż zwykle o tej porze roku powinno być. Dużo wskazuje, że poza górami pierwsze opady śniegu są mało prawdopodobne. Inaczej będzie w górach i na obszarach podgórskich, gdzie okresami będzie kontynuacja zimowych epizodów i mrozu całodobowego w szczytowych partiach Karpat i Sudetów. Będą także dni pogodowo stabilne, które zachęcać będą do pieszych wędrówek po górach oraz podziwiania rozwijającej się jesieni fenologicznej. Szczególnie majestatycznie mogą wyglądać Pieniny oraz Bieszczady o tej porze roku przy warunkach późnego Babiego Lata. Prognozy stale monitorujemy i wkrótce podamy nowe informacje, jeśli ulegną one dużej zmianie.
Źródło: Fanipogody.pl, tropicaltidbits.com, ecmwf.int