Jednoznacznie z prognoz pogody wynika, że w najbliższych dniach w Polsce nie odczujemy zimowych temperatur. Dlatego, że napływać będzie wyraźnie cieplejsze masy powietrza przez wpływ cyrkulacji atlantyckiej. Odmienna sytuacja wystąpi jednak w części Europy, gdzie prognozowane są bardzo silne spadki temperatur, sięgające poniżej -36°C. Jednak przy gruncie spodziewamy się jeszcze większych spadków temperatury poniżej -40°C. Dodatkowo spadek temperatur będzie bardzo dynamiczny i obejmie szeroki zakres terytorialny.
Zanotowana minimalna temperatura powietrza w ciągu minionych 24 godzin na obszarze europejskiej części Rosji
Długie noce i zaleganie zimnego powietrza sprzyja silnym spadkom temperatury
Jednak najnowsza mapa synoptyczna Europy wskazuje na wyraźną aktywność cyrkulacji atlantyckiej. Dlatego w jej ramach kolejne ośrodki niskiego ciśnienia przemieszczają się z zachodu w stronę wschodu i północnego wschodu. Te układ baryczne, przesuwając się na północ, sprowadzają w swoich tylnych częściach zimne arktycznego oraz częściowo kontynentalnego powietrza, które następnie napływają nad obszary pozostające pod wpływem wyżowej pogody z rozpogodzeniami oraz zaleganiem pokrywy śnieżnej. W konsekwencji takich warunkach dochodzi do silnej nocnej radiacji ciepła, prowadzącej do gromadzenia się ciężkiego, bardzo zimnego powietrza w najniższych warstwach troposfery i notowania wyjątkowo niskich temperatur w czasie długich grudniowych nocy. Te obszary są obecnie najchłodniejszymi punktami Europy kontynentalnej.
Prognozowana minimalna temperatura powietrza na wysokości 2 m w godzinach porannych na 9 grudnia 2025 r. na obszarze Federacji Rosyjskiej
Duże spadki temperatury w prognozach pogody
Stacje te położone są w północno-zachodniej części europejskiej Rosji, w regionach charakteryzujących się surowym, kontynentalnym klimatem, szczególnie w okresie zimowym. Najniższe temperatury koncentrują się głównie w rejonie graniczącym z Republiką Komi, w północnej części Obwodu Archangielskiego oraz w Obwodzie Kirowskim.
Lokalizacje takie jak Vendinga, Jarensk, Kotlas, Krasnoborsk i Verhnjaja Tojma znajdują się w pobliżu dużych rzek północnych, takich jak Dvina Północna lub jej dopływy (np. Vychegda). Te obszary, z dala od łagodzącego wpływu oceanu i często położone w głębi lądu, są idealne dla gromadzenia się zimnych mas powietrza i osiągania ekstremalnie niskich temperatur podczas stabilnej wyżowej pogody zimowej, co jest typowe dla klimatu subarktycznego i umiarkowanego kontynentalnego Rosji.
Prognozowane duże ujemne odchylenie temperatury powietrza na 9 grudnia 2025 r. według modelu ECMWF na obszarze Federacji Rosyjskiej
Region ten, znany z rozległych obszarów lasów iglastych (tajgi), charakteryzuje się niskim zaludnieniem i małą urbanizacją, co dodatkowo sprzyja intensywnemu radiacyjnemu ochłodzeniu powierzchni w nocy przy bezchmurnym niebie i pokrywie śnieżnej. Wiele z wymienionych miejsc, takich jak Vilegodskoe, Lal’sk czy Ob. Jacevo, to małe miejscowości i wioski, gdzie warunki są sprzyjające dla ekstremalnych spadków temperatury w półroczu chłodnym.
Zobacz też: Apogeum silnego ocieplenia do 15°C zmierza do Polski. Jest data przełomu w pogodzie
Siarczysty mróz jeszcze nasili się w europejskiej części Rosji
Warto podkreślić, że w ciągu minionej doby najsilniejszy mróz zarejestrowano w Vendinga, gdzie termometry pokazały aż -29,7°C. To najniższa wartość w całym zestawieniu, wyraźnie wskazująca na obecność bardzo zimnej, stabilnej kontynentalnej masy powietrza utrzymującej się przy powierzchni ziemi. Niewiele wyższą temperaturę odnotowano w Jarensk, gdzie minimalnie było -29,5°C, co również potwierdza dominację głębokiej radiacji nocnej i napływu arktycznego chłodu.
Na trzeciej pozycji znalazła się Krasnoborsk z wartością -28,9°C, a tuż za nią Koslan, gdzie minimalna temperatura spadła do -28,6°C. Obie stacje wpisują się w strefę silnie wychłodzonych obszarów, w których zjawisko stagnacji chłodnych mas powietrza prowadzi do konsekwentnej utraty ciepła przy gruncie. Kolejne miejsce zajmuje Vilegodskoe z temperaturą -28,3°C, potwierdzając utrzymywanie się dużego mrozu w środkowej części regionu.
Następnie notujemy Kojnas, gdzie temperatura obniżyła się do -28,2°C, co również wskazuje na długotrwałe utrzymywanie się chłodnych warunków przy powierzchni ziemi. W Kotlas zanotowano -27,3°C, co stanowi nieco łagodniejszy, choć wciąż bardzo silny mróz jak na pierwszą dekadę grudnia.
Do grupy najzimniejszych miejsc dołączają także Verhnjaja Tojma i Lal’sk, gdzie zmierzono odpowiednio -25,9°C i -25,8°C. Wartości te sygnalizują nadal istotne, lecz nieco słabsze wychłodzenie w porównaniu z obszarami bardziej na północ i wschód Federacji Rosyjskiej. Zestawienie zamyka Ob. Jacevo z minimalną temperaturą -25,6°C, potwierdzając utrzymywanie się rozległego obszaru mrozów obejmującego wiele stacji na północno-wschodnich rubieżach Europy kontynentalnej.
Przeczytaj również: Szokująco silna wichura uderzy w Europę
Prognozowany siarczysty mróz w europejskiej części Rosji na przełomie 1 i 2 dekady grudnia 2025 r. według ECMWF
W Polsce warunki termiczne dalekie od zimy w grudniu 2025 r.
Obserwowany jest pod koniec 1 dekady grudnia istotny spadek temperatury. Najzimniejszymi regionami będą regiony położone na północy i wschodzie Starego Kontynentu, gdzie odchylenie temperatury od normy klimatycznej przekracza 10-20°C. Nadchodzące noce i poranki w europejskiej części Rosji będą jeszcze zimniejsze.
Z prognoz numerycznych jednoznacznie wynika, że adwekcja zimnego powietrza związanego z ruchem cyklonu w stronę antycyklonu będzie przemieszczać się w rozpoczynającym tygodniu z rejonów północnych ku wschodniej części kontynentu. przynosząc nadzwyczaj niskie wartości. Spadek temperatury okaże się wyjątkowo dotkliwy w odniesieniu do typowych warunków panujących na początku grudnia. W Polsce natomiast warunki pogodowe będą dalej łagodne z nadzwyczaj wysokimi temperaturami jak na grudzień za sprawą aktywnej cyrkulacji atlantyckiej. Zimy termicznej nie widać przynajmniej do początku 3 dekady mijającego miesiąca.
Źródło: Fanipogody.pl, ogimet.com, meteologix.com