Tegoroczny maj negatywnie zaskakuje miłośników wysokich temperatur, bo jest najzimniejszy od 34 lat. W ostatnim miesiącu meteorologicznej wiosny wyjątkowo często doświadczamy okresów z niskimi temperaturami, jak i też częstymi przymrozkami, które powodują poważne szkody w sadach, polach i ogrodach. Wynika to z częstej dominacji cyrkulacji północnej i napływu chłodnych mas powietrza z wysokich szerokości geograficznych. Tuż przed ostatnim weekendem mijającego miesiąca pojawią się późne przymrozki, które mogą wyrządzić szkody. Mróz o tej porze roku jest niepokojący, mając na uwadze zaawansowaną wegetacje roślin. Na szczęście zasięg mrozu nie będzie duży, ale i tak warty odnotowania.
Prognozowana anomalia temperatury na wysokości 850 hPa (1500 m n.p.g) na 30 maja 2025 r., 00 UTC według modelu ECMWF
Rolnicy i sadownicy oraz ogrodnicy w czasie tegorocznej wiosny nie mają łatwo, bo wyjątkowo często występują przymrozki, które w porze nocnej i porannej wyrządzają poważne szkody w sadach, polach i ogrodach. Po ciepłym kwietniu, w którym też zdarzały się przymrozki, wzrosła częstotliwość zimnych okresów w mijającym miesiącu. Do 28 maja 2025 r. średnia obszarowa anomalia temperatury jest w okolicach -2.6℃, uwzględniając okres bazowy 1991-2020 r. Prognozy wskazują, że finalnie maj zapisze się jako najzimniejszy od 1991 roku, a więc od 34 lat. Predykcja miesięcznej anomalii zakładają średnią anomalię temperatury na przeważającym obszarze Polski w okolicach -2.3℃, biorąc pod uwagę okres ref. 1991-2020 r. Na wschodzie, południowym wschodzie ostatni miesiąc meteorologicznej wiosny zakończy się z anomalią temperatury niższą o ponad -3℃.
Prognozowana anomalia temperatury na 30 maja 2025 r., 06Z dla Europy i obszarów przyległych według modelu kanadyjskiego GEM
Mróz przy gruncie może wyrządzić miejscami szkody, na szczęście na 2 metrach na ogół nie wystąpi
Dane pomiarowe z sieci IMGW wskazują, że w czasie ostatnich nocy napływ nieco cieplejszych mas powietrza spowodował, że nie było dogodnych warunków do występowania przymrozków. Nie brakowało też opadów i burz, co przy stosunkowo niskiej temperaturze niwelowało problem suszy w naszej części Europy. Minionej doby na południu i południowym wschodzie spadło nawet 15-30 mm deszczu.
Prognozowana orientacyjnie niska temperatura przy gruncie w piątek rano, 30 maja 2025 r. według modelu SWISS-HD dla Polski
Druga część tygodnia przyniesie jeszcze krótkie okresy z przymrozkami o tej porze roku. Pod koniec maja przymrozki się zdarzają, ale nie są tak częste jak w pierwszej części miesiąca, patrząc z klimatologicznego widzenia. Płytki ośrodek niskiego ciśnienia wędrujący przez Skandynawię zaciągnie w ciągu najbliższych kilkunastu godzin strumień znacznie chłodniejszego powietrza z wysokich szerokości geograficznych wprost do Polski. W ten sposób, powodując duże, lecz krótkie ochłodzenie nie tylko w ciągu dnia, ale także w porze wieczornej i nocnej. Podczas dłuższych przejaśnień i rozpogodzeń lokalnie pojawią się późne spadki temperatury poniżej zera, gdy to zalegać ma chłodniejszy strumień powietrza. Najprawdopodobniej będą to ostatnie w tym sezonie wiosennym przymrozki. W czerwcu na ogół warunków do bardzo niskich temperatur nie będzie. Dodatkowo spodziewamy się pierwszego upału w naszym regionie, gdy napłynie cieplejsze powietrze zwrotnikowe.
Zobacz też: Ulewy do 100 litrów wody na m2. Burze i nawałnice. Pogoda załamie się w Polsce
Krótkie ochłodzenie i mróz przy gruncie w Polsce
Zatem najchłodniejszy okres synoptyczny przypadnie na okres 29-30 maja 2025 r., gdy to przejściowo zaznaczy się chłodniejsza masa powietrza z wysokich szerokości geograficznych. Szczególnie zimno będzie w drugiej części nocy i nad ranem w zasięgu większych rozpogodzeń. Prognozy wskazują, że przy linii gruntu temperatura miejscami spadnie do -3℃/0℃. Na szczęście to ochłodzenie okaże się krótsze i znacznie słabsze niż w czasie minionych tygodni. Wtedy to ujemne temperatury występowały na przeważającym obszarze Polski, bo od naszych zachodnich sąsiadów zbliżać ma się znacznie cieplejsza masa powietrza, wypierając przejściowe ochłodzenie.
Upał w prognozach dla naszego kraju, ale to wciąż wstępne prognozy
Modele pogodowe pokazują, że przymrozki mogą wystąpić w czasie najbliższej nocy w rejonach południowej Małopolski, ale także na terenie woj. śląskiego, miejscami na Ziemi Świętokrzyskiej. Niewykluczone są też gdzieniegdzie w woj. łódzkim, mazowieckim, woj. kujawsko-pomorskim, pomorskim, warmińsko-mazurskim i woj. lubelskim w zastoiskach chłodu. Być może wystąpią one też punktowo we wschodniej części woj. wielkopolskiego. Skala spadków temperatury będzie zależna od wielkości rozpogodzeń, prędkości wiatru, ukształtowania terenu i wilgotności powietrza. Są to czynniki najważniejsze przy takiej sytuacji, gdy to prognozowane są przymrozki.
Prognozowany orientacyjny trend temperatury powietrza na okres od 29.05.2025 r. do 7.06.2025 r. według modelu ECMWF dla Polski
Reasumując, będą to najprawdopodobniej ostatnie przymrozki w czasie tegorocznego sezonu wiosennego, gdy to wyjątkowo często zdarzają się spadki temperatury poniżej zera i to nie tylko przy linii gruntu. Spadek temperatury poniżej zera będzie krótkotrwały, ale rolnicy i sadownicy powinni mieć go na uwadze, bo może on i tak wyrządzić szkody w sadach, polach i ogrodach. Straty po wiosennych przymrozkach miejscami są bardzo duże, bo sięgają nawet 80-90%, co finalnie odbije się na cenach żywności w kolejnych tygodniach i miesiącach w naszym kraju.
Po krótkim okresie z przymrozkami na przełomie maja i czerwca zacznie robić się gorąco, ale pierwszego upału w maju na terytorium Polski nie będzie. Temperatura wyniesie nawet 25-27℃ w sobotę, a w pierwszy dzień czerwca może być nawet 28℃. Najcieplej będzie w pasie dzielnic południowych oraz zachodnich. Modele pogodowe pokazują jednak, że w czasie pierwszej dekady czerwca może wystąpić pierwszy upał z temperaturą powyżej 30-35℃, ale o tym będziemy jeszcze informować.
Źródło: Fanipogody.pl, meteologix.com, wxcharts.com, CMM IMGW, modele.imgw.pl